Baner 24. Warszawskiego Festiwalu Filmów o Tematyce Żydowskiej „Kamera Dawida". Fot. mat. prasowe
24. Warszawski Festiwal Filmów o Tematyce Żydowskiej „Kamera Dawida”, najstarsze i największe wydarzenie tego typu w Polsce i jedno z pierwszych na świecie, rozpoczął się w Muzeum POLIN 2 listopada 2026 roku od projekcji filmu „Orkiestra”.
W programie festiwalu znalazło się kilkadziesiąt międzynarodowych produkcji, w których dominuje szeroko rozumiana tematyka żydowska. W tym roku motywami przewodnimi festiwalu są muzyka żydowska oraz uwikłanie jednostki w miażdżącą siłę wielkich wydarzeń historycznych – zaznaczają organizatorzy wydarzenia. Festiwal potrwa do 8 listopada.
Film Kuby Kossaka „Orkiestra” to portret zespołu i projektu muzycznego z kilkudziesięcioletnią historią. Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego powstała w 1996 roku przy okazji pracy nad inscenizacją „Dybuka” Szymona Anskiego w Ośrodku „Pogranicze” w Sejnach. Od początku przyciągała młodzież zafascynowaną wielokulturowym dziedzictwem regionu, a szczególnie muzyką klezmerską. Letnie koncerty Orkiestry wpisały się w krajobraz sejneńskich wydarzeń kulturalnych skoncentrowanych wokół Białej Synagogi.
Kolejnym filmem pierwszego festiwalowego wieczoru w POLIN jest obsypany nagrodami „Klarnet” Toli Jesionowskiej. Tytułowy klarnet po pradziadku będzie kluczem do poszukiwań własnej tożsamości, zgodnie z odczytaną przez bohaterkę w sentencją: „Żeby wiedzieć, dokąd się wybiera serce, trzeba wiedzieć, skąd wyruszyło, żeby drogi nie zgubić”. Kameralny film o dojrzewaniu i rodzinnych tajemnicach, które nieuchronnie muszą wyjść na jaw.
Amerykański film w reżyserii Normana Jewisona „Skrzypek na dachu” zostanie zaprezentowany 3 listopada w Muzeum POLIN. Z okazji 55. rocznicy premiery do kin powraca jeden z najsłynniejszych musicali w historii, pełen piosenek, które widzowie na całym świecie znają od lat. Legendarna adaptacja słynnego musicalu po tylu latach wciąż potrafi rozbawić i wzruszyć wspaniałą muzyką, żydowskim humorem i folklorem.
Akcja belgijskiego filmu Franka Van Passela z 2025 r. rozgrywa się w roku 1940. W Belgii nasilają się pogłoski o nadciągającej niemieckiej inwazji, ale mimo powszechnego niepokoju, bohater opowieści - młody Berre - jest pełen entuzjazmu. W Brukseli czeka na niego staż we Flagey - legendarnej siedzibie publicznego radia. Berre nie widzi świata poza swoją pasją wyczarowywania efektów dźwiękowych do emitowanych na żywo słuchowisk radiowych. W ciągu zaledwie pięciu dni jakie pozostały do wybuchu wojny przeżyje twórcze uniesienia i pozna miłość swojego życia. Projekcja odbędzie się w niedzielę 8 listopada w Muzeum POLIN.
W programie wydarzenia znalazły się także filmy zdobywcy Oscara z 2016 r. Laszlo Nemesa: „Syn Szawła” oraz „Budapeszt 1956”. „Syn Szawła” przedstawia 48 godzin z życia Szawła Auslaendera, członka Sonderkommando – oddziału żydowskich więźniów zmuszonych asystować nazistom w wielkiej machinie Zagłady – na krótko przed wybuchem buntu. Akcja toczy się w 1944 roku w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Auschwitz-Birkenau. Drobiazgowa dokumentacja i produkcja zajęły twórcom filmu pięć lat. Projekcja odbędzie się 4 listopada w Kinie Luna.
Również w Lunie dzień później - 5 listopada - wyświetlony będzie „Budapeszt” Laszlo Nemesa, film z 2025 r. Nemes przedstawia mroczne czasy po upadku antykomunistycznego powstania na Węgrzech. Zrujnowany Budapeszt pogrążył się w apatii i strachu przed kolejnymi represjami. Główny bohater, Andor, został odnaleziony w sierocińcu przez matkę, która cudem przetrwała Holokaust. Nastolatek na próżno wyczekuje powrotu idealizowanego, znanego tylko ze słyszenia ojca.
Filmem, który uświetni galę zamknięcia festiwalu w niedzielę 8 listopada, będzie „Przeżyj to sam” w reżyserii Oliviera Nakache i Erika Toledano. To zabawna i wzruszająca zarazem historia o dojrzewaniu, z lat 80. Reżyserski duet Éric Toledano i Olivier Nakach czerpał w tym filmie pełnymi garściami ze wspomnień rodzin francuskich Żydów pochodzących z Afryki Północnej. „Prawdziwa nostalgiczna bomba!” – zpewniają twórcy festiwalu.
Filmy zakwalifikowane do konkursu głównego będą rywalizowały o dwie nagrody finansowe „Grand-Prix POLIN” w wysokości 15 000 złotych oraz „Nagrodę Specjalną Fundacji Kamera Dawida” w wysokości 10 000 złotych.
Festiwal „Kamera Dawida” jest współfinansowany przez miasto stołeczne Warszawę, Samorząd Województwa Mazowieckiego, Fundację Współpracy Polsko-Niemieckiej oraz Polski Instytut Sztuki Filmowej. „Kamera Dawida” została objęta patronem honorowym przez prezydenta miasta stołecznego Warszawy Rafała Trzaskowskiego oraz Marszałka Samorządu Województwa Mazowieckiego Adama Struzika.
Głównym partnerem festiwalu jest Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Anna Bernat (PAP)
abe/ aszw/