Witryna Śląskiej Biblioteki Cyfrowej. Fot. screen
Milionowy obiekt zdigitalizowała Śląska Biblioteka Cyfrowa (ŚBC). Zainicjowane przed niemal dwudziestu laty przez Bibliotekę Śląską i Uniwersytet Śląski przedsięwzięcie stało się drugim pod względem wielkości takim zasobem w Polsce i największym regionalnym.
Jak przekazała w czwartek (12 lutego) kierująca działem promocji Monika Wieczorek, do sieci trafiła właśnie milionowa publikacja ŚBC. Przez 19 lat, sześć miesięcy i dwa dni zostały zdigitalizowane i udostępnione tysiące starodruków, map, fotografii, gazet i unikatowych dokumentów.
Wieczorek zaznaczyła, że sukces ŚBC to efekt rozległej współpracy regionalnej. Obecnie zasoby biblioteki współtworzy niezależnie 70 instytucji – w tym biblioteki publiczne i akademickie, muzea, archiwa, wydawnictwa – działających na terenie trzech województw. Pozwoliło to na utworzenie narzędzia o skali europejskiej, chroniącego regionalną pamięć i scalającego często rozproszone zbiory z kolekcji instytucji i osób prywatnych.
W zasobach ŚBC, obok milionów stron historycznej prasy i książek i współczesnych publikacji naukowych są formaty multimedialne: obiekty 3D, w tym cyfrowe odwzorowania muzealiów, rekwizytów i kostiumów operowych, a także archiwum audio-wideo z relacjami świadków historii oraz ludzi kultury i nauki, tworzone w serii Śląska Biblioteka Portretów Mówionych.
Kluczowym celem ŚBC jest zapewnienie szerokiego dostępu do zgromadzonych zasobów. Platforma jest żywym narzędziem pracy dla szerokiego grona: od naukowców i studentów, po dziennikarzy, genealogów, regionalistów oraz pasjonatów historii.
Równie istotna jest bezpieczna i długoterminowa archiwizacja cyfrowa. Powszechne udostępnianie skanów znacząco ogranicza konieczność fizycznego sięgania po często kruche oryginały, co pośrednio sprzyja ich ochronie oraz zachowaniu dla przyszłych pokoleń.
Śląska Biblioteka Cyfrowa (sbc.org.pl) jest drugą co do wielkości w Polsce (po Cyfrowej Bibliotece Narodowej Polona) i największą w Europie biblioteką cyfrową o charakterze regionalnym. Projekt jest koordynowany przez Bibliotekę Śląską w Katowicach za pośrednictwem Instytutu Mediów Cyfrowych „Digitarium”.
ŚBC opiera się na modelu współpracy 70 autonomicznych instytucji (bibliotek, muzeów, archiwów i uczelni) z terenu woj: śląskiego, opolskiego i małopolskiego. Jej interfejs udostępnia także zbiory realizowane w ramach oddzielnych projektów.
Jednym z nich było „Śląskie Digitarium”, prowadzone w latach 2020-23, aby zdigitalizować dorobek instytucji kultury, poza Biblioteką Śląską m.in. Instytucji Filmowej „Silesia Film” w Katowicach, Regionalnego Instytutu Kultury im. Wojciecha Korfantego oraz Opery Śląskiej w Bytomiu.
„Śląskie Digitarium” stało się jednym z praktycznych rozwinięć wieloletnich prac przy ŚBC. Stworzono rozwiązanie techniczno-organizacyjne, pozwalające na ciągłą digitalizację zbiorów, też po zakończeniu projektu oraz wytworzenie cyfrowego zasobu, ilustrującego dobra kultury przechowywane przez różnorodne regionalne instytucje.
Interfejs na stronie sbc.org.pl łączy serwisy, które albo już istniały, albo powstały albo są dokładane. Nie są one już wiązane za pomocą linków, lecz za pomocą automatycznej instalacji, która sczytuje metadane i gromadzi w postaci indeksu, dzięki czemu użytkownik jest kierowany do właściwych danych w konkretnych serwisach. Dostęp do ŚBC pozostaje otwarty.(PAP)
mtb/ dki/
