Budynek dawnej synagogi Szmuela Mohylewera w Białymstoku, nazywanej Bet Samuel. Fot. PAP/Artur Reszko
Do końca 2027 roku ma potrwać modernizacja i nadbudowa dawnej synagogi Mohylewera w Białymstoku, w której znajdzie się siedziba Domu Kultury Śródmieście - poinformowały w środę (18 lutego) na konferencji prasowej władze miasta. Inwestycja ma kosztować 26 mln zł.
Budynek dawnej synagogi z początku XX wieku znajduje się w centrum miasta, przy ul. Branickiego 3. Jest wpisany do rejestru zabytków, należy do miasta.
Jak powiedział odpowiedzialny za inwestycje zastępca prezydenta miasta Tomasz Klim, to jedna z ważniejszych inwestycji prowadzonych przez miasto, a budynkowi zostaną nadane funkcje kulturalno-edukacyjne. Przypomniał, że miasto w listopadzie ubiegłego roku podpisało umowę na przeprojektowanie i wybudowanie budynku (pierwotnie miała się tu mieścić siedziba rady miasta).
- Całość modernizacji ma się zakończyć w listopadzie 2027 roku, a budynek zostanie doprowadzony do „nowych standardów” przy zachowaniu wszystkich elementów konserwatorskich - powiedział. Dodał, że w budynku znajdą się sale warsztatowe, wystawiennicze i widowiskowe, a na tarasie na dachu budynku będzie miejsce wypoczynkowe.
Budynek synagogi zostanie zmodernizowany i wkomponowany w dobudowaną pozostałą część. Według projektu, mają być cztery kondygnacje, a całość ma być przeszklona. Prace mają kosztować 26 mln zł - podał Klim. Inwestycja będzie finansowana z budżetu miasta.
Budowa będzie wiązała się z utrudnieniami z dojazdem i przejściem w tym miejscu. W budynku obok znajduje się jeden z departamentów urzędu miasta - obsługi mieszkańców; parking za budynkiem będzie zamknięty. Władze miasta zachęcają, by korzystać z komunikacji miejskiej.
Po modernizacji w budynku będzie miał siedzibę Dom Kultury Śródmieście. Jak powiedział na konferencji kierownik działu edukacji artystycznej Patryk Bołtryk, obecne siedziby instytucji nie zaspokajają wszystkich potrzeb; jest zbyt mało miejsca. - Mamy więcej zainteresowanych niż miejsc - dodał.
Według Bołtryka, nowa siedziba - gdzie będzie oddzielna sala widowiskowa, teatralna, baletowa, a także sale warsztatowe - zdecydowanie ułatwi działalność wszystkich pracowni i zespołów. Dodał, że umożliwi też rozbudowę zespołów i ułatwi dostęp dla wszystkich zainteresowanych. - Chcemy, żeby Dom Kultury Śródmieście był takim miejscem, w którym spotykają się różne pokolenia, od dzieci, przez młodzież, dorosłych studentów (...), ale też seniorów - powiedział.
Budynek dawnej synagogi Samuela Mohylewera, noszącej też nazwę Bet Samuel, został wzniesiony w latach 1899-1901 w stylu mauretańskim - podaje na swoje stronie internetowej Wirtualny Sztetl, portal Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Synagoga upamiętnia rabina Białegostoku Samuela Mohylewera.
Synagoga została spalona przez Niemców w czasie II wojny światowej. Wirtualny Sztetl podał też, że powojnie była kilkukrotnie przebudowywana i w wyniku czego straciła swój pierwotny układ architektoniczny i wystrój budynku. Budynek był zaadaptowany m.in. na potrzeby kina, później klubu sportowego i ośrodka szkoleniowego. Do dziś zachował się jedynie kształt półkolistych okien, które widać od podwórza.
Na budynku znajduje się tablica informująca po polsku i hebrajsku: „Tu była Bóżnica żydowska im. Wielkiego Rabina Shmuela Mohilewera”.(PAP)
swi/ lm/