Płyty nagrobne – Macewy. Fot. CIT Oświęcim
Jesienią będzie gotowy projekt pawilonu wystawowego, w którym oświęcimskie Muzeum Zamek stworzy ekspozycję poświęconą żydowskiej społeczności miasta – dowiedziała się PAP od dyrektor placówki Wioletty Oleś. Żydzi przed II wojną światową stanowili większość mieszkańców.
- Podpisaliśmy umowę z firmą z Raciborza na projekt budowlany; mają czas do końca listopada. Prawdopodobnie we wrześniu ogłosimy przetarg na wykonanie ekspozycji. Równolegle będziemy szukali finansowania inwestycji, które częściowo mamy zapewnione – powiedziała Wioletta Oleś.
Dyrektor zaznaczyła, że nie ma pewności czy prace przy budowie pawilonu rozpoczną się już w przyszłym roku. Jak wyjaśniła, oprócz kwestii finansowych, duży wpływ na termin ma to, że jeszcze tego lata rozpocznie się remont siedziby muzeum w oświęcimskim zamku i tworzenie w nim nowej wystawy stałej. Placówka otrzymała na ten cel dofinansowanie z funduszy UE.
78 lat temu Niemcy wysiedlili oświęcimskich Żydów do gett
Nowy pawilon stanąć ma na oświęcimskich bulwarach nad rzeką Sołą, w bliskości Parku Wielkiej Synagogi, czyli obok miejsca, które zajmowała świątynia zniszczona przez Niemców na początku II wojny światowej. Muzeum dysponuje już koncepcjami budynku oraz wystawy stałej w jego wnętrzu. Dwukondygnacyjny obiekt będzie miał powierzchnię ponad 600 m kw.
Najcenniejszym eksponatem, który zostanie w nim zaprezentowany, są pozostałości po XVIII-w. mykwie, czyli łaźni wykorzystywanej w judaizmie do rytualnego obmywania. Zostały one odnalezione podczas prac budowlanych w 2023 roku.
Oleś zaznaczyła, że w mieście działa Muzeum Żydowskie. - Skorelujemy obie ekspozycje, żeby się nie powielać – zapewniła. Zwróciła uwagę, że mykwa jest elementem życia religijnego, więc ten aspekt zostanie uwypuklony w nowym pawilonie. Pokazane zostaną też inne zabytki archeologiczne odkryte w 2023 roku.
Mykwy na ziemiach polskich były zazwyczaj osobnymi budynkami, tworzącymi kompleks wraz z innymi religijnymi instytucjami judaizmu. Podobnie było w Oświęcimiu.
Pierwsi Żydzi zamieszkali w Oświęcimiu w XVI wieku. Nazywali go Oszpicin, co w języku jidysz oznacza „goście”. Na początku XX w. stanowili ponad połowę mieszkańców Oświęcimia, jednak podczas Holokaustu prawie wszyscy zostali zamordowani.
Wielka Synagoga została wzniesiona na przełomie lat 60. i 70. XIX wieku, w miejscu, które wcześniej także zajmowała bożnica. Dziś w jej miejscu istnieje park. (PAP)
szf/ aop/
