Sikorski: Krzyżowa to instytucja-symbol w relacjach polsko-niemieckich

Szefowie dyplomacji Polski i Niemiec, Radosław Sikorski i Johann Wadephul, spotkali się w poniedziałek w dolnośląskiej wsi Krzyżowa, gdzie w listopadzie 1989 roku odbyło się spotkanie premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Niemiec Helmuta Kohla oraz Msza Pojednania. Poniedziałkowe spotkanie w Międzynarodowym Domu Spotkań Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego wpisuje się w obchody 35. rocznicy Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, który stworzył podwaliny partnerstwa między Polską a Niemcami.

Sikorski powiedział, że Krzyżowa to „instytucja-symbol w relacjach polsko-niemieckich”, a Msza Pojednania „była nie tylko wydarzeniem religijnym, ale też mocnym symbolem nowej, jednoczącej się Europy” pokazującym, że „nawet w najtrudniejszych doświadczeniach historii narody mogą budować wspólną przyszłość, opartą na wzajemnym szacunku i europejskiej przyszłości”.

Przypomniał, że w Krzyżowej działa fundacja i dom spotkań, które realizują różne projekty, skierowane np. do młodzieży z państw Bałkanów Zachodnich czy broniącej się przed agresją Rosji Ukrainy, promujące europejskie wartości. Zaznaczył, że po rosyjskiej inwazji, do Krzyżowej trafiła ok. setka ukraińskich uchodźców. - To bezpośredni wyraz solidarności z broniącą się Ukrainą i wymierny wkład w pojednanie międzynarodowe - powiedział minister.

Dodał zarazem, że wartości Fundacji „Krzyżowa”: dialog, solidarność, Europa, to jest coś, co nie obroni się samo. - To jest coś, o co musimy każdego dnia zabiegać. Niezmiernie cenne jest także przywiązanie do prezentowania rzetelnej wiedzy historycznej - podkreślił Sikorski.

Według Sikorskiego, najlepszym dowodem na to, że to nie są sprawy dane raz na zawsze, jest „dzisiejsza ideologia państwowa Rosji, która wróciła do najgorszych carskich i komunistycznych kodów historii, krzewiąc w swoim narodzie chęć dominacji i agresję wobec sąsiadów”.

Minister Wadephul zaznaczył, że „rosyjska wojna przeciwko Ukrainie” pozostaje największym wyzwaniem dla pokoju i wolności w Europie. - Wiemy, że nasz sąsiad jest atakowany i dlatego stoimy razem wspólnie z Ukrainkami i Ukraińcami - powiedział szef niemieckiego MSZ. Podkreślił, że Rosja codziennie prowadzi masowe ataki rakietowe na ukraińskie miejscowości, a „do tego dochodzi ryzyko, że eskalacja na Bliskim Wschodzie odwróci uwagę międzynarodowego wsparcia od Ukrainy i sprzyjać będzie Rosji na rynkach energetycznych”.

- Nasza wspólna odpowiedź na to jest jasna: nie cofniemy się ani o krok. Stoimy całkowicie po stronie Ukrainy. A tutaj, w Krzyżowej jest szczególnie oczywiste, że zdecydowane wsparcie Ukrainy w jej walce o wolność jest nie tylko koniecznością z punktu widzenia polityki bezpieczeństwa, ale jednocześnie nieuniknioną konsekwencją naszej historii - podkreślił szef niemieckiego MSZ.

Minister Sikorski podkreślił wagę narzędzia do rozpowszechniania rzetelnej wiedzy historycznej, jakim w pracy Fundacji „Krzyżowa” pozostaje polsko-niemiecki podręcznik „Europa. Nasza historia”. Dodał, że cieszy go to szczególnie, jako inicjatora publikacji wraz z ówczesnym szefem niemieckiej dyplomacji Frankiem Walterem Steinmaierem.

Sikorski zaznaczył ponadto, że zależało mu, przy okazji jubileuszu 35. rocznicy podpisania Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, spotkać się w Krzyżowej, a wsparcie dla instytucji takich jak Fundacja „Krzyżowa” jest najlepszą inwestycją w przyszłość polsko-niemieckich relacji.

12 listopada 1989 r. w Krzyżowej odbyło się spotkanie premiera Tadeusza Mazowieckiego i kanclerza Niemiec Helmuta Kohla, w czasie którego odprawiono nabożeństwo, nazwane później Mszą Pojednania - przewodniczył jej ówczesny biskup opolski Alfons Nossol. Wydarzenie, które stało się symbolem otwarcia nowego etap w stosunkach polsko-niemieckich, miało miejsce w dawnym majątku Helmuta Jamesa von Moltke, członka opozycji antyhitlerowskiej, straconego za swoją działalność w styczniu 1945 r. W czasie II wojny światowej pałac był miejscem tajnych spotkań niemieckiej antynazistowskiej grupy "Kręgu z Krzyżowej".

Bp Nossol w homilii wezwał do budowy „nowego rozdziału wzajemnych stosunków”. Nawiązał do sławnego orędzia polskich biskupów z 1965 r. ze słowami „wybaczamy i prosimy o wybaczenie”. Przypomniał też postać Helmuta Jamesa von Moltke i jedną z deklaracji „kręgu z Krzyżowej”: „W chrześcijaństwie widzimy najwartościowsze siły dla etyczno-religijnej odnowy narodu, dla przezwyciężenia nienawiści i kłamstwa, dla odbudowy Zachodu, dla pokojowej współpracy narodów”. Po liturgicznym wezwaniu „przekażcie sobie znak pokoju” Mazowiecki i Kohl uścisnęli się, a uwieczniony przez fotoreporterów gest pokoju przeszedł do historii.

Dziś w pałacowo-folwarcznym kompleksie siedzibę ma Fundacji „Krzyżowa” dla Porozumienia Europejskiego i Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży. (PAP)

kak/ mok/