Zakończył się remont dawnego domu Kossaków w Krakowie, w którym Muzeum Krakowa planuje urządzić wystawę poświęconą artystycznej rodzinie i miejsce pracy twórczej. W ogrodzie Kossakówki odsłonięto tablicę upamiętniającą renowację willi.
W zabytkowym dworku zabezpieczono fundamenty, wymieniono stropy i parkiet, zainstalowano windę, odnowiono pomieszczenia i ogród, pomalowano ściany. Efekty prac przedstawiciele miasta zaprezentowali we wtorek na konferencji prasowej. Podczas wydarzenia prezydent Krakowa odsłonił tablicę upamiętniającą renowację willi, która przez lata popadała w ruinę.
W "Kossakówce" rusza remont dachu
– Kossakówka to miejsce kultowe na mapie kultury Krakowa, wręcz mityczne. Pokolenia Kossaków tutaj tworzyły, rozwijały kulturę w każdym możliwym wydaniu. Bardzo się cieszę, że możemy powiedzieć, że ten etap mamy za sobą: od przejęcia tego budynku, po wyremontowanie do takiego stanu, że możemy mówić, co dalej – powiedział Aleksander Miszalski.
Prace budowlane i konserwatorskie finansowane były przez miasto i Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK). Całkowita wartość modernizacji wyniosła ok. 13 mln zł. Przewodniczący SKOZK Borysław Czarakcziew wskazał, że historia tego miejsca jest „historią walki o zachowanie dziedzictwa”.
– Rewaloryzacja Kossakówki nie jest jedynie remontem zabytkowego budynku. Jest przywróceniem pamięci o miejscu, które współtworzyło kulturę i tożsamość Krakowa – podkreślił.
Przypomniał, że Kossakówka jest jednym z ostatnich świadectw dawnego podmiejskiego Krakowa – miasta willi i ogrodów istniejących jeszcze poza zwartą zabudową historycznego miasta. Wskazał, że wartością tego zabytku jest zarówno sama bryła dworku, charakterystyczna dla romantycznej architektury połowy XIX wieku, jak również zachowany układ przestrzenny, relacja domu z historycznym ogrodem, starodrzewem oraz dawną zabudową.
– Kossakówka była czymś więcej niż domem. Była salonem artystycznym Krakowa i miejscem spotkań ludzi kultury. Bywali tutaj najwybitniejsi twórcy swojej epoki: malarze, literaci, muzycy, intelektualiści. W tych wnętrzach sztuka była częścią codziennego życia – zaznaczył Czarakcziew.
Na mocy uchwały Rady Miasta Krakowa dworek przejdzie w ręce również podlegającemu miastu Muzeum Krakowa. Dyrektor placówki dr Michał Niezabitowski zapowiedział, że budynek pozostanie domem Kossaków i stanie się miejscem otwartym na współczesnych artystów, łącząc w sobie funkcję ekspozycyjną z przestrzenią aktywności twórczej.
W 2020 roku willę wraz z ogrodem wykupiła od prywatnego właściciela Gmina Kraków, a zadanie przeprowadzenia kompleksowego remontu konserwatorskiego i adaptacji na cele muzealne powierzyła Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK. Remont trwał od 2023 roku. Na początku objął on prace ratunkowe, w tym podbijanie fundamentów, zbrojenie konstrukcji, wymianę stropów. W 2025 roku pracami konserwatorskimi objęto m.in. drzwi, schody i okna, drewniany ganek, boazerię, kominek w salonie i piece kaflowe. Zrewitalizowano również ogród.
Neogotycki dworek otoczony ogrodem zaprojektował architekt Karol Kremer w 1851 roku, a w 1910 przebudował go Tadeusz Stryjeński. W 1869 roku Juliusz Kossak, polski malarz oraz działacz społeczny, zakupił dwór, w którym zamieszkała jego żona i dzieci. W budynku mieściła się pracownia Juliusza Kossaka, a później także pracownia jego syna Wojciecha. Willa stała się domem rodzinnym dla następnego pokolenia artystycznej rodziny, dzieci Wojciecha: Jerzego Kossaka, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Magdaleny Samozwaniec.
Przed II wojną światową dworek był miejscem spotkań inteligencji i środowiska artystycznego Krakowa. Po wojnie podupadł, a władze PRL chciały go rozebrać. Tym planom sprzeciwiła się Magdalena Samozwaniec, która, dzięki poparciu Jarosława Iwaszkiewicza, Melchiora Wańkowicza i Juliana Przybosia, uratowała Kossakówkę przed wyburzeniem.(PAP)
juka/ aszw/
