Częstochowa, widok ogólny /polona.pl
Współczesna Częstochowa powstała z dwóch miast: leżącego nad Wartą i u podnóża Jasnej Góry. Akt połączenia z 19 sierpnia 1826 r. miał także wymiar przestrzenny: między ośrodkami wytyczono dwujezdniowy bulwar, który dziś stanowi centrum miasta. Magistrat podał program obchodów jubileuszu.
Obchody „200-lecia nowoczesnej Częstochowy” trwają od początku roku, ale ich kulminację zaplanowano 19 sierpnia, dokładnie w 200. rocznicę decyzji Rady Administracyjnej Królestwa Polskiego o połączeniu miast. - Tego dnia do sprzedaży trafi walor kolekcjonerski, ponownie będzie można nabyć okolicznościowe wydawnictwo albumowe „Od Starej do Nowej Częstochowy”, Encyklopedia Częstochowy wzbogaci się o 200 nowych haseł, a na ulice wyjdzie zabytkowy tramwaj - poinformował magistrat.
19 sierpnia na Placu Biegańskiego przed ratuszem - wzniesionym w połowie drogi między łączonymi miastami, by żadnego nie urazić - zostanie otwarta wystawa plenerowa „...podniesiona do miast wielkich...”, czyli o połączeniu Starej (nadwarciańskiej) i Nowej (podklasztornej) Częstochowy. Ekspozycję przygotowaną przez Archiwum Państwowe w Częstochowie podzielono na trzy części: o historii obu miast, o ich łączeniu oraz rozwoju, jaki po tym nastąpił.
W ratuszu - dziś gmach jest siedzibą muzeum - na ekspozycji „Częstochowa Stara / Nowa. 200 lat połączenia” można zobaczyć oryginalne plany miasta datowane od 1819 r. po okres PRL-u. W tym po raz pierwszy dwie mapy poddane niedawnej konserwacji: Plan Sytuacyjny Miasta Nowej Częstochowy wraz z przedmieściem Św. Barbary (1823) i Plan Geometryczny Gruntów Folwarku Wójtostwa Częstochowskiego (1827).
Obok nich znajdują się archiwalia z Archiwum Państwowego w Częstochowie, Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie oraz Archiwum Państwowego w Łodzi, związane z połączeniem i rozbudową Częstochowy, w tym budową ratusza. Wystawę wzbogacają fragmenty XIX-wiecznych przewodników opisujących miasto i jego mieszkańców.
Na rocznicę powstał bon kolekcjonerski wydrukowany przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych. „Jubileuszowy charakter emisji podkreśla pomysł dwóch walorów o nominale 100 MEDALIKÓW, które razem tworzą komplet na 200-lecie o nominale 200 MEDALIKÓW oraz zestawiony napis CZĘSTO-CHOWA. To pierwsze tego typu rozwiązanie kolekcjonerskie w Polsce. Do sprzedaży trafi w sumie 400 sztuk, po 200 sztuk każdego wariantu. Bony będą dostępne w cenie po 50 zł” - poinformował Urząd Miasta.
Z okazji 200-lecia dodrukowano album „Od Starej do Nowej Częstochowy”, który miał premierę 3 lutego br., ale nakład był wyczerpany. Z kolei w internetowej Encyklopedii Częstochowy pojawi się 200 nowych haseł.
Biuro prasowe urzędu miasta poinformowało też o inicjatywie nazwania wiaduktu w Alei Najświętszej Maryi Panny - wytyczonej 200 lat temu, by połączyć Starą i Nową Częstochowę - imieniem Jana Bernharda. Był on mierniczym i geodetą wojewódzkim z Kalisza, który od 1818 r. zajmował się rozplanowaniem arterii: wizjonersko, w szczerym polu, puścił dwujezdniowy bulwar z pieszym pasażem pośrodku, który dziś jest centrum handlowym i gastronomicznym Częstochowy, a także elementem szlaku pielgrzymkowego.
Sam wiadukt powstał już po śmierci Bernharda, gdy Aleję NMP przecięła Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska, ale „nadanie mu imienia Jana Bernharda będzie symbolicznym przypomnieniem postaci, której praca znacząco wpłynęła na przestrzenny rozwój miasta” - uzasadnił magistrat. Decyzję w sprawie patrona podejmie Rada Miasta podczas sierpniowej sesji.
W dzień jubileuszu ma też kursować po ulicach Częstochowy zabytkowy tramwaj typu 102Na.
Obchody będą kontynuowane po 19 sierpnia. M.in. 28 sierpnia znów będzie się można przejechać zabytkowymi tramwajami, a główną gwiazdą plenerowego koncertu ma być zespół „Wilki”.
Położona na lewym brzegu Warty Częstochowa, zwana później Starą, prawa miejskie uzyskała między 1370 a 1377 r. Młodsza jest Nowa Częstochowa, pierwotnie wieś klasztoru jasnogórskiego, którą do rangi miasta podniósł w 1717 r. król August Mocny. W chwili łączenia obu miast żyło w nich w sumie 5 tys. osób, następnie liczba mieszkańców szybko rosła, osiągając 100 tys. na początku XX w. Obecnie Częstochowa liczy 200 tys. mieszkańców. (PAP)
th/ aszw/
