Tablica przypominająca o obozie Auschwitz III-Monowitz. Fot. Rafał Lorek/Starostwo powiatowe w Oświęcimiu
Tablica przypominającą historię niemieckiego obozu Auschwitz III-Monowitz, a także jednego z jego więźniów Primo Leviego została odsłonięta w Oświęcimiu z inicjatywy miejscowego oddziału Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem.
Prezes oddziału Towarzystwa dr Rafał Guzik powiedział podczas uroczystości, że tablica stanęła w miejscu, w którym istniał obóz. „Spotykamy się dzisiaj w miejscu (…), po którym pozostało niewiele materialnych śladów, ale którego historia nie może zniknąć. Stoimy na terenie byłego niemieckiego (…) obozu Auschwitz III-Monowitz, w którym tysiące ludzi zostało pozbawionych wolności, godności, zdrowia, a wielu także życia; w miejscu przez szereg lat zapomnianym” – mówił.
Współcześnie na terenie byłego obozu znajduje się osiedle. O obozie dotychczas przypominał jedynie pomnik ustawiony z inicjatywy społeczności lokalnej w rejonie niegdysiejszego placu apelowego.
„Dotychczas nie było jednak żadnej tablicy, która przedstawiłaby choćby garść informacji o historii tego miejsca. I właśnie natchnęło nasze stowarzyszenie, by coś takiego przygotować. Ale nie tylko to miejsce stanowiło natchnienie, ale także osoba pewnego więźnia. Po przeczytaniu jego wspomnień »Czy to jest człowiek«, wiedziałem, że trzeba koniecznie przypomnieć także i tę postać. Primo Levi był człowiekiem w całym znaczeniu tego słowa. Przeżył i po wojnie uczynił ze swojego świadectwa moralne zobowiązanie” – dodał Guzik.
Uroczystego odsłonięcia tablicy dokonał Marek Księżarczyk, honorowy prezes oświęcimskiego oddziału Towarzystwa.
Primo Levi był włoskim Żydem, chemikiem, pisarzem i świadkiem Zagłady. Do Monowitz został deportowany w lutym 1944 roku wraz 650 innymi osobami. Tylko 125 zostało zarejestrowanych jako więźniowie. Pozostali zostali zgładzeni w komorach gazowych. Levi pracował w laboratorium Buna. Pozostał w obozie do wyzwolenia przez wojska sowieckie.
Monowice istniały już w XV wieku. Jesienią 1942 roku Niemcy utworzyli w nich jeden z podobozów Auschwitz I. Od listopada 1943 roku przez 12 miesięcy był niezależnym obozem: Auschwitz III. Został założony był na potrzeby fabryki chemicznej Buna-Werke, należącej do niemieckiego koncernu IG Farben. W szczytowym okresie przebywało tu 11 tys. więźniów.
W 1954 roku Monowice zostały przyłączone do Oświęcimia. (PAP)
szf/ ugw/
