Rozpoczyna się 20. Festiwal Filmów Azjatyckich Pięć Smaków

- Kino azjatyckie nadal mierzy się ze skojarzeniem, że jest po prostu dziwne, ale ciekawość widzów rośnie. Dużo zmieniło się, kiedy „Parasite” zdobył Oscara i ten „efekt Parsite” jest nadal odczuwalny. Recepcja się zmienia, a im bardziej kino azjatyckie jest oglądane, tym mniej dotkliwa staje się bariera językowa i kulturowa — powiedział PAP dyrektor artystyczny Festiwalu Filmów Azjatyckich Pięć Smaków, Łukasz Mańkowski.

Jak podkreślił, misją festiwalu jest promowanie kina azjatyckiego w jak najszerszym ujęciu. - Sięgamy po kinematografię z różnych regionów. Nie ograniczamy się tylko do Japonii, Korei czy Chin, ważna jest dla nas także kinematografia Azji Południowej i Południowo-Wschodniej.

Wskazał, że dwudziestolecie festiwalu jest też silnie sygnowane spojrzeniem na filmowy Wietnam. - Festiwal rozpoczął się jako przegląd kina wietnamskiego, więc niejako wracamy do korzeni. Pokazujemy kino wietnamskie zwracając uwagę na to, jak ta kinematografia zmieniała się na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat.

Poinformował, że z tej okazji festiwal odwiedzą twórcy, którzy już w przeszłości byli na Pięciu Smakach. - 19 lat temu festiwal otworzyła „Jesienna podróż” Ham Tr?na, który w tym roku zaprezentuje nowy film „Hijack: Śmiertelny lot”. To dla nas trochę moment nostalgii, ale też spojrzenie w przyszłość — mówił.

- Ze względu na nasze dwudziestolecie postanowiliśmy też powrócić do filmów, które są ważne dla historii festiwalu, ale też dla naszej widowni, dlatego mamy sekcję jubileuszową, która powstała w drodze plebiscytu — wskazał. Jak dodał, to filmy, które skradły serca widzów lata temu, takie jak „Mikrosiedlisko” z 2017 r., „Kot do wynajęcia” z 2012 r., „Ploy” z 2007 r., oraz „Miasto smutku” z 1989 r.

- Co roku staramy się prezentować dużo klasyki, ale trzymamy też rękę na pulsie współczesnego kina azjatyckiego, a przy tym realizujemy nasze kinofilskie projekty, w tym retrospektywy. Chcemy przedstawiać twórców, którzy mają w Azji absolutnie żelazny status i pokazywać co oglądało się w Azji w latach 80. i 90. - wskazał.

Jak podkreślił, w tym roku zaplanowano aż dwa takie przeglądy. Jeden z nich poświęcono przedstawicielowi najbardziej wyrazistych autorów Nowego Kina Koreańskiego Na Hong-jinowi, a drugi hongkońskiemu reżyserowi Tsui Harkowi. - Mówi się nawet, że Tsui Hark to hongkoński Steven Spielberg. To są twórcy, którzy wpłynęli na kształtowanie azjatyckiej tkanki społecznej i poczucia tożsamości — dodał.

- Nad retrospektywą Tsui Harka pracowaliśmy wiele lat i planowaliśmy ją też zgodnie z dostępnością kopii filmowych. Większość z filmów, które pokazujemy, powstawała w latach 80. i 90. i przez długi czas pozostawały one trudnodostępne. Tak było na przykład z jego debiutem „Zabójcze motyle” z 1979 r., który przez lata był niemożliwy do pozyskania na pokazy kinowe. W tym roku możemy go zaprezentować, bo doczekał się odrestaurowanej wersji w 4K — tłumaczył.

Tłumaczył, że organizacja retrospektywy Na Hong-jina była dużo prostsza. - W tym roku jego najnowszy film „Witajcie w Hope” miał premierę w Cannes i był dość dobrze przyjęty. Twórczość Na Hong-jina pasuje również do energii naszego tegorocznego patrona lunarnego, czyli ognistego konia. W chińskiej kosmologii symbolizuje on energię, pęd, kreatywność i takie nieposkromione działanie — wskazał.

- Chcieliśmy odzwierciedlić to w programie i stąd też wybór padł na reżysera bardzo wyrazistego, na swój sposób nawet radykalnego. Po tym, jaką energię wytworzyła wokół siebie premiera „Witajcie w Hope” zdecydowaliśmy, że to jest ten moment, żeby pokazać u nas całą retrospektywę tego twórcy. To są cztery filmy, ale każdy z nich wnosi właśnie taką energię — ocenił.

Całkiem nową sekcją są „Odwrócone spojrzenia”, która pokazuje twórczość reżyserów o azjatyckich korzeniach, którzy wiążą swoją przyszłość z Polską. Do zespołu kuratorskiego zaproszona została pochodząca z Chin montażystka i absolwentka Szkoły Filmowej w Łodzi Lu Xuan, która przygotowała program sześciu filmów krótkometrażowych zrealizowanych przez reżyserki i reżyserów z Azji Wschodniej, którzy mają za sobą edukację na tej uczelni.

- Zwykle pokazujemy azjatyckich twórców, którzy patrzą na swoje kraje. W tym przypadku przyglądamy się jak doświadczenie mieszkania w Polsce i studiowania na łódzkiej filmówce wpłynęło na to, w jaki sposób spoglądają na rzeczywistość i ich estetykę i jak łączą te dwa światy — ocenił Mańkowski.

Tradycyjnie pojawia się sekcja konkursowa Nowe Kino Azji. W tym roku to dziesięć filmów i dziesięć wyjątkowych historii m.in. z Korei Południowej, Hongkongu, Japonii, Chin, Indii, Sri Lanki, Kambodży, Indonezji oraz Bangladeszu.

Mańkowski zaznaczył, że większość filmów w programie to polskie premiery i filmy, które będzie można zobaczyć kinach i w streamingu, w ramach części online festiwalu, wyłącznie podczas Festiwalu Pięć Smaków. - Poza kilkoma wyjątkami takimi jak „Witajcie w Hope” czy „Ghost in the Cell”, filmy, które pokazujemy, nie będą później dostępne w szerszej dystrybucji.

- Jest to w jakiś sposób esencjonalne dla naszego programu, mamy też po prostu poczucie misji i odpowiedzialności. Staramy się pozyskiwać takie filmy, które bez nas nie miałyby szansy dotrzeć do polskiej widowni. Może za jakiś czas, gdzieś w streamingu, któryś z tych tytułów się pojawi, ale jest to bardzo rzadka sprawa — ocenił.

Festiwal Filmów Azjatyckich Pięć Smaków to jedno z najważniejszych wydarzeń filmowych w Polsce poświęconych kinu i kulturom Azji oraz najważniejszy festiwal kina azjatyckiego w Europie Środkowo-Wschodniej. Od 2007 r. umożliwia polskiej publiczności spotkanie z twórczością filmową oraz zjawiskami kulturowymi, które rzadko trafiają do regularnej dystrybucji kinowej. Organizatorem festiwalu od początku jego istnienia jest Fundacja Sztuki Arteria.

20. edycja Festiwalu Pięć Smaków rozpoczęła się we wtorek i potrwa do 17 listopada w formie stacjonarnej. Część online potrwa do 6 grudnia. Dokładny program i harmonogram wydarzeń można znaleźć na stronie internetowej festiwalu: https://www.piecsmakow.pl. (PAP)

maku/ aszw/