Pierwszy kaganat turecki. Źródło: Wikipedia Commons
Archeolodzy z Kazachskiego Uniwersytetu Narodowego im. al-Farabiego w Ałmaty odkryli w obwodzie wschodniokazachstańskim pozostałości osady z VI–VII wieku, związanej prawdopodobnie z okresem istnienia pierwszego kaganatu tureckiego - poinformował kazachstański resort nauki.
Na rozległym, liczącym ponad 25 ha stanowisku badań znaleziono m.in. pozostałości umocnień zniszczonych przez pożar, fragmenty budynków, zwęglone ziarna zbóż i roślin strączkowych oraz rzadką ceramiczną figurkę ptaka z grzechotką w środku. Badania prowadzono w Kotlinie Zajsańskiej, w obwodzie wschodniokazachstańskim, na stanowisku Kałżyr, położonym między wioską o tej samej nazwie a wsią Boran. Wykopaliska były częścią projektu „Krajobrazy archeologiczne Kotliny Zajsańskiej: chronologia, analiza przestrzenna i systemy gospodarcze” finansowanego przez władze Kazachstanu.
„W trakcie badań odkryto konstrukcję grobową typu kereksur (kamienny kopiec grobowy ze schyłku epoki brązu, charakterystyczny dla kultur koczowniczych Azji Środkowej – PAP) pochodzącą z późnej epoki brązu. Znalezisko to poszerza dotychczasową wiedzę naukową na temat zachodniej granicy występowania tego rodzaju zabytków, których główny obszar obejmował Sinciang i Mongolię. Zebrane dane zostaną wykorzystane do opracowania modeli cyfrowych i systemu informacji geograficznej regionu” – powiedział Nikita Konstantinow, cytowany przez kazachstańskie ministerstwo kierownik ekspedycji, pracownik Katedry Archeologii, Etnologii i Muzealnictwa Uniwersytetu im. al-Farabiego.
Archeolodzy odsłonili pozostałości głównych umocnień w południowej części stanowiska. Odkryto również elementy wewnętrznych konstrukcji budynków, gliniane podłogi, fragmenty tynków ze śladami ornamentów oraz pozostałości konstrukcji wykonanych z trzciny i gliny.
Zdaniem badaczy znalezione artefakty mogą dostarczyć informacji o trybie życia i charakterze zajęć mieszkańców osady. Odkrycia datowane są na VI–VII wiek n.e., czyli okres pierwszego kaganatu tureckiego, na co wskazują wyniki analiz radiowęglowych.
Pierwszy kaganat turecki był rozległym państwem koczowniczych ludów tureckich, istniejącym od połowy VI do początku VII w. n.e. W okresie największego rozkwitu jego wpływy rozciągały się od Mandżurii po okolice Morza Czarnego; jego władcy kontrolowali dużą część szlaków handlowych Azji, w tym Jedwabnego Szlaku. Państwo odgrywało istotną rolę w kontaktach między Chinami, Persją i Cesarstwem Bizantyńskim. Na początku VII wieku, w wyniku wewnętrznych konfliktów, rozpadło się na część wschodnią i zachodnią.
Kaganat zapoczątkował polityczną ekspansję ludów tureckojęzycznych w Eurazji. Słowo kaganat wywodzi się od tytułu władcy, czyli kagana (lub chagana), którym posługiwali się koczowniczy władcy ludów tureckich i mongolskich. Oznacza państwo lub terytorium rządzone przez kagana. (PAP)