II Rzeczpospolita

26.09.2019

Julian Stachiewicz

Gen. Julian Stachiewicz. Źródło: Wikipedia Commons Gen. Julian Stachiewicz. Źródło: Wikipedia Commons

Działacz niepodległościowy, historyk wojskowości, generał brygady Wojska Polskiego, szef Wojskowego Biura Historycznego. Jest autorem m.in. takich prac jak „Niemieckie plany organizacji Wojska Polskiego w czasie wojny”, „Polskie plany mobilizacyjne przed wojną światową”, „Początki Związku Walki Czynnej” czy „Działania zaczepne 3 armii na Ukrainie”.

Julian Stachiewicz urodził się 26 lipca 1890 r. we Lwowie. Był synem laryngologa Teofila Stachiewicza i Anieli z domu Kirchmayer. W 1900 r. rozpoczął naukę w lwowskim V Gimnazjum, gdzie założył kółko samokształcenia im. Zygmunta Wróblewskiego. Pod jego redakcją w 1907 r. wyszło siedem numerów dwutygodnika „Próby”. Aktywnie działał również w młodzieżowej organizacji niepodległościowej „Promień”. W 1908 r. zdał maturę i rozpoczął studia geologiczne na Wydziale Filozoficznym lwowskiego uniwersytetu. 

Na studiach zaangażował się w działalność akademickiego stowarzyszenia „Życie”, a w listopadzie 1909 r. został wprowadzony do Związku Walki Czynnej. W szkole wojskowej ZWC w latach 1909–1910 ukończył kurs podoficerski i niższy oficerski. 

W marcu 1911 r. na polecenie kierownictwa ZWC przeniósł się do Krakowa, gdzie kontynuował studia geologiczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uczestniczył w pracach akademickiego stowarzyszenia filareckiego „Promień” oraz Unii Stowarzyszeń Młodzieży Postępowo-Niepodległościowych. Studiów jednak nie ukończył, ponieważ zaangażował się w działalność Związku Strzeleckiego. Zetknął się z Józefem Piłsudskim, który wywarł na niego duży wpływ. Był m.in. członkiem regulaminowej komisji wydawniczej Związków i Drużyn Strzeleckich, opracowywał także, razem z Januszem Gąsiorowskim, regulaminy wojskowe i instrukcje.

W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich, był także zaangażowany w działalność Polskiej Organizacji Wojskowej. Uczestniczył m.in. w krwawych walkach pod Kostiuchnówką w lipcu 1916 r. W listopadzie 1918 r. dowodząc „Grupą San”, został wysłany do Przemyśla na czele oddziału, który miał odbić miasto z rąk Ukraińców. W styczniu 1919 r. został oddelegowany do Wielopolski. Stachiewicz współtworzył również m.in. plan operacji kijowskiej. 1 lipca 1923 r. otrzymał awans na stopień generała brygady.
 
Gen. Stachiewicz łączył działalność wojskową z naukową, jednocześnie walcząc z chorobą, jaką była gruźlica. Od lipca 1923 do stycznia 1925 r. pełnił funkcję szefa Biura Historycznego Sztabu Generalnego. Z jego inicjatywy powołano Towarzystwo Badania Historii Obrony Lwowa i Województw Południowo-Wschodnich, a także „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. Był współtwórcą Instytutu Badań Najnowszej Historii Polski. W latach dwudziestych współpracował też z marszałkiem Piłsudskim przy pisaniu „Roku 1920” . Działał w Towarzystwie Wiedzy Wojskowej.

Wydał m.in. „Wskazówki metodologiczne do studiów historyczno-wojskowych”. Zainicjował powstanie „Encyklopedii wojskowości” oraz prac dotyczących historii I wojny światowej. W 1930 r. razem z Wacławem Lipińskim zebrał i opracował wspomnienia byłych żołnierzy POW zatytułowane „Polska Organizacja Wojskowa. Szkice i wspomnienia”. Z jego inicjatywy również światło dzienne ujrzała praca „Pisma – mowy – rozkazy” Piłsudskiego. Pod redakcją Stachiewicza ukazał się też dwutomowy zbiór wspomnień „Za kratami więzień i drutami obozów”. W setną rocznicę wybuchu Powstania Listopadowego Stachiewicz podjął się pracy „Źródła do wojny polsko-rosyjskiej 1830–1831”. Sprawował także w 1930 r. funkcję przewodniczącego Głównej Rady Programowej Polskiego Radia. 

Gen. Julian Stachiewicz zmarł na gruźlicę 20 września 1934 r. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. 
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL