Inne

02.10.2014 aktualizacja 18.07.2016

Zaprezentowano monety z wizerunkiem Żeromskiego

Wizerunek Stefana Żeromskiego znalazł się na dwóch monetach kolekcjonerskich wyemitowanych przez Narodowy Bank Polski dla upamiętnienia 150. rocznicy urodzin pisarza. Monety zaprezentowano w czwartek w Kielcach.

Uroczystość wprowadzenia monet do obiegu zorganizowano w Pałacu Biskupów Krakowskich - oddziale kieleckiego Muzeum Narodowego, które było inicjatorem wybicia pamiątkowych monet.

Prezes NBP prof. Marek Belka podkreślił w swoim wystąpieniu, iż Żeromski był pisarzem „unikatowym" w historii polskiej literatury, który ideowo ukształtował pokolenie odrodzonego w 1918 roku kraju, a bohaterowie jego utworów „budowali wyobraźnię" także następnych pokoleń.

Nawiązał m.in. do powieści „Przedwiośnie". „Nie wszystko odbywało się po myśli pisarza. Z pewnością jego krytyczne oceny zawarte w oczekiwaniach Cezarego Baryki - bohatera powieści - nie pozwalały zapomnieć, że wolność, nie jest dana raz na zawsze. Przedwiośnie, piąta pora roku w naszym kalendarzu, trwało znacznie dłużej(...) W pewnym sensie możemy powiedzieć, że w tym roku obchodzimy symboliczną 25-rocznicę, gdy praca wykonana w przedwiośniu, pozwala cieszyć się wiosną" - dodał Belka.

Pierwsza z monet o nominale 200 zł została wybita ze złota. Na rewersie przedstawiono Żeromskiego w wieku dojrzałym, tuż przed śmiercią. Na awersie znalazły się m.in. wypisane tytuły najważniejszych, najbardziej znanych utworów pisarza - wyjaśniała PAP kierownik Muzeum Lat Szkolnych Stefana Żeromskiego w Kielcach (oddziału Muzeum Narodowego) Sylwia Zacharz. Nakład tej monety wyniesie do 2,5 tys. egzemplarzy. Można ją nabyć w oddziałach NBP i w sklepie internetowym banku, w cenie 2,4 tys. zł za sztukę.

Z kolei nakład dziesięciozłotowej monety wybitej ze srebra, będzie wynosił do 30 tys. sztuk. Pojedynczy egzemplarz kosztuje 90 zł. Jej rewers przedstawia wizerunek Żeromskiego z lat 1905-1907 (oryginalne zdjęcia znajdują się w kieleckim muzeum) oraz motyw rzeki (nawiązanie do jednej z najbardziej znanych powieści pisarza, „Wiernej Rzeki"), faksymile podpisu i lata życia twórcy. Na awersie odwzorowano m.in. kartę papieru i pióro - atrybuty pisarza.

Wydarzenie towarzyszyło ogólnopolskiej konferencji naukowej „Stefan Żeromski - kim był, kim jest?", organizowanej m.in. przez wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Kielcach i Uniwersytet Jana Kochanowskiego. Do piątku o rożnych aspektach i walorach twórczości pisarza oraz jej odbiorze wśród czytelników, dyskutują historycy literatury, językoznawcy, a także filmoznawcy i artyści - przygotowano pokaz ekranizacji dzieł Żeromskiego.

W czytelni kieleckiej książnicy można oglądać wystawę dokumentów i rękopisów Żeromskiego, ze zbiorów m.in. Biblioteki Narodowej. Wśród eksponatów jest rękopis „Wiernej rzeki", listy pisarza do Władysława Reymonta oraz listy od Stanisława Ignacego Witkiewicza i Aleksandra Głowackiego.

Inne pamiątki to: dowód osobisty pisarza, karta wojskowa Legionów Polskich z 1914 roku oraz zaświadczenie Biura Prasowego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego z 17 sierpnia 1920 roku informujące, iż Żeromski został korespondentem wojennym.

Biblioteka wojewódzka przygotował też liczącą ponad 6 tys. pozycji bibliografię Żeromskiego, którą udostępniono w internecie w ramach Świętokrzyskiej Biblioteki Cyfrowej.

Stefan Żeromski był prozaikiem, dramatopisarzem oraz publicystą. Urodził się 14 października 1864 roku w Strawczynie k. Kielc. Wychowywał się w Ciekotach w Górach Świętokrzyskich - dziś w tym miejscu znajduje się Centrum Edukacyjne „Szklany Dom". Od 1874 roku uczył się w Męskim Gimnazjum Rządowym w Kielcach, gdzie obecnie znajduje się Muzeum Lat Szkolnych twórcy. W Warszawie rozpoczął studia w Szkole Weterynarii, ale przerwał naukę z powodu trudnej sytuacji materialnej i podjął pracę guwernera.

Pierwsze opublikowane utwory Żeromskiego - wiersze - powstały w czasach szkolnej edukacji. Był także autorem dramatów i opowiadań. Do najbardziej znanych dzieł pisarza należą powieści: „Syzyfowe prace", „Ludzie Bezdomni", „Popioły", „Dzieje Grzechu" i „Przedwiośnie".

Akcję wielu swoich utworów pisarz umieścił na Kielecczyźnie. Tytuł powieści „Wierna Rzeka" stał się nawet nową nazwą dla przepływającej na zachód od Kielc rzeki Łosośnej oraz stacji kolejowej w pobliżu Gnieździsk (linia Kielce-Włoszczowa).

Żeromski poświęcał się także pracy społecznej - zakładał m.in. szkoły i biblioteki. Aktywnie uczestniczył w organizacji życia kulturalno-literackiego. Był pretendentem do literackiej Nagrody Nobla.

Pisarz zmarł w Warszawie 20 listopada 1925 roku. Został pochowany na cmentarzu ewangelicko-reformowanym na warszawskiej Woli. (PAP)

ban/ jbr/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL