Obchody rocznicy wybuchu II wojny światowej na Westerplatte. Fot. PAP/Adam Warżawa
Obchody upamiętniające 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej rozpoczną się we wtorek, 1 września, na gdańskim Westerplatte i w Wieluniu w Łódzkiem - pierwszych miejscach, które padły ofiarą niemieckich ataków, uznawanych za początek II wojny światowej.
Najważniejsi urzędnicy z prezydentem Karolem Nawrockim, premierem Donaldem Tuskiem oraz wicepremierem, szefem MON Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem na czele, wezmą udział w uroczystościach upamiętniających niemiecki atak na polską składnicę wojskową na Westerplatte w 1939 roku.
Jak zapowiada resort obrony, w uroczystościach - obok przedstawicieli najwyższych władz - wezmą również udział kombatanci, żołnierze Wojska Polskiego, harcerze oraz „wszyscy ci, którzy wspólnie będą chcieli uczcić bohaterstwo polskich obrońców i pamięć wszystkich ofiar II wojny światowej”.
Początek uroczystości zaplanowano na godz. 4.15 rano; ich punkt kulminacyjny, w tym uruchomienie syren alarmowych, przypadnie na godzinę 4.45 - czyli moment pierwszego niemieckiego ataku na polską placówkę.
Podczas uroczystości zaplanowano wystąpienia polityków - prezydenta, premiera i szefa MON.
Atak niemieckiego pancernika Schleswig-Holstein na polską składnicę wojskową na Westerplatte był jednym z pierwszych wydarzeń rozpoczynających II wojnę światową. Oddziały polskie pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego do 7 września 1939 r. bohatersko broniły placówki przed atakami wroga z morza, lądu i powietrza.
Według różnych źródeł, gdy wybuchły walki, w polskiej składnicy przebywało 210-240 Polaków. W walkach poległo 15 polskich żołnierzy, około 30 zostało rannych. Liczbę zabitych po stronie niemieckiej szacuje się na 50 żołnierzy, rannych - na około 120.
Nad ranem pamięć pierwszych cywilnych ofiar II wojny światowej zostanie uczczona również w Wieluniu w woj. łódzkim, który 1 września 1939 r. był pierwszym polskim miastem zbombardowanym przez Luftwaffe. W uroczystościach obok nielicznych żyjących jeszcze naocznych świadków tragedii, wezmą udział m.in. marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty i wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk, kombatanci, przedstawiciele władz samorządowych, duchowieństwa i mieszkańcy miasta.
O godz. 4.40 w mieście zabrzmią syreny alarmowe. O tej godzinie 1 września 1939 r. rozpoczął się atak niemieckich samolotów bombowych na wieluński szpital Wszystkich Świętych. W nalocie zginęły 32 osoby - pacjenci i personel szpitala. Uważa się, że były to pierwsze w Polsce ofiary II wojny światowej. Rocznicowe uroczystości odbywają się na placu Kazimierza Wielkiego, w niedalekiej odległości od dawnego budynku szpitala.
Podczas obchodów zaplanowano wystąpienie marszałka Sejmu. Po uroczystościach delegacje złożą kwiaty oraz zapalą znicze przed pomnikiem ku czci ofiar niemieckiego bombardowania.
Przed godz. 10 znicz przed pomnikiem zapali także szef rządu Donald Tusk, który następnie weźmie udział w powiatowej inauguracji roku szkolnego 2026/2027 w Zespole Szkół nr 1 w Wieluniu.
1 września 1939 r. niemieckie samoloty zrzuciły na miasto 380 bomb o łącznej wadze 46 ton. Niszczycielskie naloty falowe trwały do godzin południowych. Szacunki badaczy mówią o co najmniej kilkuset zabitych. Setki osób zostało rannych. W gruzach legło 75 proc. miejskiej zabudowy. W Wieluniu nie stacjonowały żadne jednostki Wojska Polskiego, nie było tam również stanowisk obrony przeciwlotniczej. Zdaniem historyków, miasto zbombardowano, by zastraszyć ludność cywilną i wywołać masową panikę. (PAP)
mml/ bap/ ef/ sdd/ ugw/ ktl/
