Album z niemieckimi zdjęciami z oblężenia Warszawy. Fot. Michał Maske
Archiwum Akt Nowych otrzymało 250 fotografii z II wojny światowej wykonanych przez niemieckich żołnierzy. Zdjęcia przedstawiają m.in. oblężoną Warszawę i paradę zwycięstwa wojsk niemieckich w zdobytej stolicy.
Dwa albumy z fotografiami zostały zakupione przez Instytut Strat Wojennych im. Jana Karskiego w celach badawczych.
- Jeden z naszych badaczy stwierdził, że może mu to być potrzebne do pracy, zdjęcia zostały kupione i pozostały w zbiorach - mówi PAP Bartosz Gondek, dyrektor ISW. - Było to jeszcze przed moim przyjściem do Instytutu w 2025 roku, a teraz przyszedł czas, by przekazać albumy w odpowiednie miejsce.
Gondek zaznacza, że ISW jest podmiotem badawczym i upowszechniającym wiedzę, nie jest natomiast powołany do gromadzenia materiałów.
- To wprowadza porządek w naszym państwie, że tego typu zdjęcia znajdują swoje miejsce w centralnym zasobie i przez Archiwum Akt Nowych mogą być przechowywane i udostępniane – mówi Mariusz Olczak, dyrektor Archiwum Akt Nowych.
Dwa przekazane albumy zawierają blisko 250 zdjęć z lat 1939-1940 i pokazują początkowy etap II wojny światowej w Polsce i Francji.
Zdjęcia w pierwszym albumie zostały wykonane przez żołnierza niemieckiej 3 Dywizji Górskiej, która brała udział w ataku na Polskę z terytorium Słowacji. Na zdjęciach zostały uchwycone m.in. Spisz, Podhale, Limanowa, okolice Krosna oraz Drohobycz wraz z płonącymi szybami naftowymi, które wówczas były własnością polskich firm. Następnie dywizja została przerzucona na granicę niemiecko-belgijską.
Drugi, obszerniejszy album był własnością żołnierza niezidentyfikowanej dywizji piechoty 2 Armii/Grupy Armii Północ, która najprawdopodobniej brała udział w oblężeniu Warszawy, zajmując południowo-zachodnią część miasta. Na zdjęciach widać m.in. Tomaszów Mazowiecki, Grójec i stolicę Polski. Pozostałe fotografie w albumie przedstawiają walki francusko-niemieckie w 1940 roku i defiladę przed Łukiem Triumfalnym w Paryżu.
- W moim przekonaniu szczególnie cenne są fotografie z oblężenia Warszawy oraz te przedstawiające defiladę w Alejach Ujazdowskich z udziałem Adolfa Hitlera i wyższego dowództwa niemieckiego – mówi prof. Damian Markowski z ISW. - Na fotografiach nie znajdziemy obrazów działań zbrojnych. Można przypuszczać, że autorzy zdjęć albo nie mieli czasu na dokumentację podczas walki, albo należeli do oddziałów tyłowych. Zdjęcia przedstawiają zabudowę miast, cywilów, zniszczenia wojenne, sytuacje własnych oddziałów. Dużo jest też zdjęć ludności żydowskiej.
Fotografie zostały zdigitalizowane. Zostaną udostępnienie w najbliższym tygodniu na stronie internetowej AAN, a w ciągu kilku miesięcy wraz ze szczegółowymi opisami na stronie Szukajwarchiwach.pl.
irk/ aszw/
