Muzeum Grodzkie „Pod Wagą” w Zakliczynie. Fot. Urząd Miasta w Zakliczynie
Zabytkowy "Dom pod Wagą" w Zakliczynie (Małopolskie) został odnowiony dzięki środkom europejskim i udostępniony zwiedzającym. Według lokalnych władz budynek to symbol historycznej tożsamości, a także przykład lokalnej odmiany małomiasteczkowego budownictwa dziewięciosłupowego.
Burmistrz Zakliczyna Dawid Chrobak ocenił, że zabytek, który przeszedł kompleksowy remont konserwatorski będzie nową lokalną atrakcją turystyczną. Obiekt powierzony zostanie pod opiekę Zakliczyńskiemu Centrum Kultury i będzie udostępniany do zwiedzania. Znajdzie tam także swoją siedzibę Bractwo Kurkowe, działające od kwietnia tego roku w Zakliczynie.
Jak przypomniał burmistrz, historyczny „Dom pod Wagą”, zlokalizowany jest przy ulicy ul. Mickiewicza prowadzącej z Rynku do Kościoła pw. św. Idziego, to przykład lokalnej odmiany małomiasteczkowego budownictwa dziewięciosłupowego.
Władze miasta zwracają uwagę, że jest to jeden z najbardziej charakterystycznych dawnych zakliczyńskich domów, pochodzący z 1767 roku. Zbudowano go na dziewięciu słupach z zastrzałami. Tworzą tzw. wysokie podcienia. Słupy podtrzymują dach w taki sposób, że kształt i przebieg ścian wewnętrznych może być dowolny i zmieniany według potrzeb, co stanowi ewenement na skalę ogólnopolską.
W swojej historii budynek spełniał różne funkcje – od domu mieszkalnego po skrytkę partyzancką, aż po obiekt muzealny. W czasie okupacji zamieszkiwała go Magdalena Międzyrzecka, pseudonim „Waga” (od której dom powziął swoją nazwę), działająca w Armii Krajowej i udzielająca schronienia partyzantom.
Po II wojnie światowej obiekt zyskał nowe znaczenie jako miejsce popularyzowania historii regionu. Od 1973 roku mieścił się tam amatorski teatr prowadzony przez Stefana Ściborowicza, następnie była Izba Pamiątek, przemianowana w 2002 roku na Muzeum Grodzkie „Pod Wagą” z ekspozycją etnograficzną oraz pamiątkami związanymi z historią Zakliczyna i działalnością ruchu oporu. Muzeum zostało zamknięte w 2013 roku. W 2022 roku Gmina Zakliczyn uregulowała własność budynku i samorząd stał się oficjalnie jego właścicielem.
Zakończony właśnie remont konserwatorski z zachowaniem dawnych elementów kosztował blisko 1,2 mln zł, z czego przeszło 1 mln zł stanowiło dofinansowanie ze Funduszy Europejskich dla Małopolski na lata 2021-2027 (FEM 2021-2027). (PAP)