„Jak odkryć historię własnej rodziny?” Nowy wideoporadnik genealogiczny Archiwów Państwowych
Z początkiem marca rozpocznie się ogólnopolski konkurs genealogiczny „Bez korzeni nie zakwitniesz”. Z tej okazji Archiwa Państwowe, które są jego organizatorem przygotowały nowy wideoporadnik genealogiczny „Jak odkryć historię własnej rodziny?”.
„Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna” to projekt edukacyjny Archiwów Państwowych i Ministerstwa Edukacji Narodowej, adresowany do uczniów klas 4–8 szkół podstawowych i ich nauczycieli.
Zadaniem uczestników jest stworzenie drzewa genealogicznego oraz przygotowanie prezentacji, która w nowoczesny i twórczy sposób opowie historię rodziny i pokaże jej związki z lokalną społecznością.
Celem konkursu - jak przypomniał Krystian Cieślak z Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych - jest uwrażliwienie młodzieży na wartość dziedzictwa i pamięci, budowanie szacunku dla przeszłości, a także rozwijanie świadomości tożsamości lokalnej i narodowej.
W 2026 roku konkurs odbędzie się już po raz piąty, W zeszłorocznej edycji wzięło udział 370 szkół, z których przysłano 684 prace - m.in. cyfrowe drzewa genealogiczne, rodzinne podcasty i filmy dokumentalne, a także stare fotografie ożywione z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.
Jak przypomniały Archiwa Państwowe na mocy decyzji kuratoriów oświaty konkurs „Bez korzeni nie zakwitniesz” znajduje się na liście konkursów punktowanych, a jego wyniki są uwzględniane w procesie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.
Szkolny etap tegorocznego konkursu rozpocznie się na początku marca, a pomiędzy 9 a 16 marca 2026 r., komisje złożone z nauczycieli będą oceniać prace, decydując, które z nich trafią do wojewódzkiego etapu rywalizacji.
Aby wszystkim zainteresowanym pomóc w przygotowaniach Archiwa Państwowe opracowały nowy kompleksowy wideoporadnik genealogiczny. Jego autorką jest Natalia Lipowicz, ambasadorka konkursu, a w opracowaniu wzięli udział eksperci z Archiwów Państwowych.
Wideoporadnik można obejrzeć tutaj: https://youtu.be/7Hk2eXcvOlQ?si=4cW28Guz0pTeXykx
Natalia Lipowicz jest genealogiczną influencerką i autorką popularnego bloga „Po leniwemu”, obserwowanego przez dziesiątki tysięcy osób.
W wideoporadniku genealogicznym omówiono takie tematy jak sposoby rozpoczęcia badań genealogicznych, metody poszukiwania informacji w archiwach i źródłach rodzinnych, zasady pracy z dokumentami historycznymi, pomysły na atrakcyjne opracowanie projektu, najczęstsze błędy popełniane przez początkujących badaczy.
Jak podkreślił Krystian Cieślak, wideoporadnik podaje ekspercką wiedzę w przystępnej formie i dzięki temu może być wykorzystywany zarówno podczas pracy indywidualnej ucznia, jak i jako materiał dydaktyczny dla nauczycieli prowadzących projekt w szkole.
Organizatorzy konkursu zwracają uwagę, że wideoporadnik genealogiczny to narzędzie edukacyjne, które pozwala wyrównać szanse uczestników - w tym również tych, którzy wcześniej nie mieli styczności z genealogią.
Intencją autorów wideoporadnika było pokazanie, że genealogia może być jednocześnie nauką, przygodą i świetną zabawą.
- Mam ogromną nadzieję, że wideoporadnik stanie się dla uczniów i nauczycieli prawdziwym wsparciem w rozpoczęciu genealogicznej przygody. Tworząc go, chciałam pokazać, że poszukiwanie rodzinnych historii nie musi być trudne ani poważne. Może być fascynującą zabawą i wspólnym odkrywaniem przeszłości. Sama miałam ogromną radość podczas jego przygotowywania i wierzę, że po jego obejrzeniu konkurs stanie się dla uczestników nie zadaniem, lecz przygodą, która wciąga od pierwszego kroku - podkreśla Natalia Lipowicz, ambasadorka konkursu.
Rolę koordynatorów konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz” pełnią dwa archiwa państwowe – w Białymstoku i Suwałkach. To one stworzą centrum polskiej genealogii, a zwieńczeniem ich pracy będzie gala finałowa zaplanowana na 12 czerwca 2026 r. w Białymstoku.
- Z okazji jubileuszowej edycji przygotowujemy wiele niespodzianek i wydarzeń towarzyszących — chcemy, aby było to prawdziwe święto młodych odkrywców historii i ich rodzin — zapowiada dr Marek Kietliński, dyrektor Archiwum Państwowego w Białymstoku.
- Udział w konkursie to nie tylko rywalizacja, ale przede wszystkim odkrywanie historii, która zaczyna się najbliżej nas. Jak pokazują poprzednie edycje, konkurs nie kończy się wraz z ogłoszeniem wyników. Zostają rozmowy z dziadkami, odnalezione fotografie, odkryte historie i poczucie zakorzenienia, które młodzi uczestnicy zabierają ze sobą na całe życie - mówi dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.
Więcej informacji oraz szczegółowy harmonogram konkursu na www.archiwarodzinne.gov.pl/konkurs.
Patronat Honorowy nad konkursem jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. (PAP)
jk/
