Więźniowie z pierwszego transportu Polaków do KL Auschwitz na dworcu kolejowym w Tarnowie. Fot./Źródło: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Kilkunastu byłych więźniów Auschwitz zapowiedziało udział w uroczystościach 86. rocznicy pierwszej deportacji Polaków do KL Auschwitz. Odbędą się one w niedzielę – poinformował rzecznik Muzeum Auschwitz Bartosz Bartyzel.
14 czerwca 1940 roku Niemcy przywieźli z więzienia w Tarnowie do KL Auschwitz 728 Polaków. W tym dniu obóz zaczął funkcjonować. Obecnie data ta jest upamiętniona jako Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady.
Uroczystościom rocznicowym patronuje prezydent RP Karol Nawrocki.
Bartosz Bartyzel przypomniał, że główne obchody odbędą się 14 czerwca. Zainauguruje je o godzinie 11. upamiętnienie z udziałem byłych więźniów i delegacji władz państwowych pod Ścianą Straceń w byłym obozie Auschwitz I. W czasie istnienia obozu Niemcy dokonywali przed nią egzekucji. Zgładzili wiele tysięcy osób, głównie Polaków.
W południe uczestnicy złożą kwiaty pod tablicą upamiętniającą deportację pierwszych Polaków do Auschwitz. Umieszczona on jest na jednym z budynków zajmowanych obecnie przez Małopolską Uczelnię Państwową im. rtm. Witolda Pileckiego. W jego piwnicach Niemcy 14 czerwca 1940 roku umieścili więźniów z pierwszego transportu. Sam obóz nie był jeszcze gotowy na ich przyjęcie.
O godzinie 13. odprawiona zostanie msza święta w kościele franciszkańskim w Harmężach koło Oświęcimia. W podziemiach tej świątyni znajduje się poświęcona obozowej gehennie ekspozycja prac „Klisze Pamięci. Labirynty” Mariana Kołodzieja, więźnia z pierwszego transportu. Po mszy św. będzie ją można zwiedzić.
Małopolska Uczelnia Państwowa i przedstawiciele Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Rodzin Oświęcimskich - przed oficjalnymi obchodami - odsłonią tablicę przed wejściem do izby pamięci I transportu Polaków. Znajduje się ona w budynku Collegium Primum.
Wśród 728 pierwszych więźniów Auschwitz byli żołnierze kampanii wrześniowej, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, gimnazjaliści i studenci, a także niewielka grupa polskich Żydów. Otrzymali oni numery od 31 do 758. Niższe mieli niemieccy kryminaliści przywiezieni z innych obozów, by obsadzić stanowiska funkcyjne.
Z 728 deportowanych polskich więźniów wojnę przeżyło 325 osób, zginęło 292, a w przypadku 111 los jest nieznany.
Niemcy założyli obóz, aby więzić w nim Polaków. Auschwitz II-Birkenau powstał w 1942 roku. Stał się miejscem zagłady Żydów. W kompleksie obozowym funkcjonowała sieć podobozów. W Auschwitz Niemcy zgładzili co najmniej 1,1 mln ludzi, głównie Żydów. Spośród około 140-150 tys. deportowanych do obozu Polaków zginęła niemal połowa. W Auschwitz ginęli także Romowie, jeńcy sowieccy i osoby innej narodowości.
Organizatorami oficjalnych uroczystości oprócz muzeum są między innymi samorządy, krakowski oddział IPN, fundacje i stowarzyszenia zajmujące się kultywowaniem pamięci o ofiarach, diecezja bielsko-żywiecka, franciszkanie, a także oświęcimskie Centrum Żydowskie i stowarzyszenie Romów. (PAP)
szf/ dki/
