Nagroda POLIN
Kapituła konkursu Nagroda POLIN wyłoniła pięć finałowych kandydatur.
Spośród niemal 60 zgłoszeń w finale znaleźli się: Andrzej Grzegorczyk z Łodzi, Henryk Pogorzelski z Sokołowa, Krystyna Szter z Barczewa, Magdalena Czajka z Żelechowa i Stowarzyszenie im. Maxa Kopfsteina z Chorzowa.
Laureaci konkursu zostaną ogłoszeni podczas uroczystej gali finałowej 28 października 2026 r. w Muzeum POLIN.
Nagroda POLIN jest przyznawana od 2015 roku. Celem konkursu niezmiennie pozostaje promocja postaw i działań zgodnych z misją muzeum. Laureatami nagrody są społecznicy pielęgnujący pamięć o historii polskich Żydów oraz przyczyniający się do kształtowania wspólnej przyszłości, wzajemnego zrozumienia i szacunku. Muzeum POLIN poszukuje osób, które w ostatnich latach wykazały się niezwykłym działaniem, postawą, dziełem czy wystąpieniem o istotnym wpływie na społeczną świadomość budowania relacji polsko-żydowskich oraz historii polskich Żydów.
Spośród niemal 60 zgłoszeń kapituła 12. edycji konkursu Nagroda POLIN wyłoniła pięciu finalistów. Są to:
Andrzej Grzegorczyk - muzealnik i edukator z Łodzi od lat przywracający pamięć o żydowskiej historii tego miasta, getta łódzkiego i Chełmna nad Nerem;
Henryk Pogorzelski – społecznik, który od ponad 20 lat dokumentuje dzieje Żydów we wsi Sokoły na Podlasiu;
Krystyna Szter – animatorka kultury i opiekunka dawnej synagogi w Barczewie, zaangażowana w ochronę żydowskiego dziedzictwa Warmii;
Magdalena Czajka – społeczniczka, opiekunka cmentarza żydowskiego w Żelechowie, działająca na rzecz pamięci o żydowskich mieszkańcach tej miejscowości oraz budowania dialogu międzykulturowego;
Stowarzyszenie im. Maxa Kopfsteina z Chorzowa – organizacja popularyzująca historię i dziedzictwo żydowskich społeczności Górnego Śląska poprzez działania edukacyjne, społeczne i kulturalne.
Lista laureatów konkursu zostanie ogłoszona 28 października 2026 roku podczas uroczystego finału w Muzeum POLIN.
W skład kapituły konkursu wchodzą przedstawiciele świata nauki, kultury i organizacji pozarządowych. Dyrektor Muzeum może przyznać także Nagrodę Specjalną.
Pula nagród finansowych w tegorocznej edycji wyniesie maksymalnie 100 000 zł.
Pierwszym laureatem nagrody został Tomasz Pietrasiewicz, twórca i dyrektor Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” w Lublinie, który od 1998 roku realizuje projekty edukacyjno-artystyczne poświęcone dziedzictwu lubelskich Żydów.
Kolejny laur trafił do Jacka Koszczana, założyciela i prezesa Stowarzyszenia Na Rzecz Ochrony Dziedzictwa Żydów Ziemi Dukielskiej – Sztetl Dukla. Wyróżnienie w 2016 roku otrzymali: Robert Augustyniak, inicjator działań związanych z przywracaniem pamięci o społeczności żydowskiej Grodziska Mazowieckiego, oraz Mirosław Skrzypczyk, nauczyciel i animator kultury pracujący na rzecz dziedzictwa żydowskiego w Lelowie i w Szczekocinach. Nagrodą Specjalną został uhonorowany Jan Jagielski z Żydowskiego Instytutu Historycznego za całokształt działalności.
Laureatką trzeciej edycji konkursu została Joanna Podolska, działająca na rzecz zachowania pamięci o historii łódzkiej społeczności żydowskiej, dyrektorka Centrum Dialogu im. Marka Edelmana w Łodzi. Wyróżnienia otrzymali: Dariusz Paczkowski z Żywca i Ireneusz Socha z Dębicy. Nagrodę Specjalną otrzymało Stowarzyszenie „Dzieci Holocaustu” w Polsce.
Laureatem Nagrody POLIN 2018 został Tomasz Wiśniewski, założyciel Społecznego Muzeum Żydów Białegostoku i regionu oraz autor kanału w serwisie YouTube, na którym można znaleźć ponad 2000 filmów prezentujących żydowską historię Podlasia. Wyróżnienia otrzymali: Magdalena Lewkowicz i Dariusz Popiela. Nagrodę Specjalną odebrali Bogdan Białek i Adam Bartosz.
Laureatką Nagrody POLIN 2019 została Natalia Bartczak, która jest społeczną opiekunką cmentarza żydowskiego w Wińsku (woj. dolnośląskie). Kapituła przyznała również dwa wyróżnienia – Adamowi Musiałowi i Katarzynie Winiarskiej. Nagrodę Specjalną otrzymała instytucja pozarządowa – Centrum Żydowskie w Oświęcimiu.
W 2020 roku Nagrodę POLIN otrzymał Paweł Kulig. który opiekuje się Nowym Cmentarzem Żydowskim w Łodzi i jest prezesem Stowarzyszenia Strażnicy Pamięci, działającego na rzecz ochrony żydowskiego dziedzictwa kulturowego i historycznego Łodzi. Wyróżnienia otrzymali: Justyna Biernat z Tomaszowa Mazowieckiego oraz działające w Wielkopolsce Stowarzyszenie Krotochwile.
W konkursie Nagroda POLIN 2021 główną nagrodę otrzymał Dariusz Popiela. Wyróżnienia przyznano Indze Marczyńskiej, Urszuli Rybickiej i Urszuli Antosz-Rekuckiej. Nagrodę Specjalną odebrał Zbigniew Nosowski.
Laureatką konkursu Nagroda POLIN 2022 została Katarzyna Łaziuk. Wyróżnienia przyznano Zespołowi Szkół w Krzepicach oraz Sądeckiemu Sztetlowi. Nagrodę Specjalną otrzymała Fundacja Brama Cukermana.
W 2023 roku Nagrodę POLIN otrzymała Mariusz Sokołowski, który od 2007 angażuje się w przywracanie pamięci o Żydach Wasilkowa i Białegostoku. Jest również autor publikacji i artykułów poświęconych metodologii nauczania o wielokulturowości. Dyrektor Muzeum POLIN Zygmunt Stępiński wręczył także Nagrodę Specjalną. To honorowe wyróżnienie trafiło do Andrzeja Folwarcznego i zespołu Forum Dialogu.
Laureatami Nagrody POLIN 2024 zostali Ewa Teleżyńska-Sawicka i Paweł Sawicki. Podczas uroczystej gali Nagrodę Specjalną POLIN Kultura i Media odebrał ksiądz Adam Boniecki, a Nagrodę Specjalną POLIN 2024 – Fundacja Borussia z Olsztyna.
Ubiegłoroczna Nagroda POLIN trafiła w ręce Marka Chmielewiskiego - sołtysa wsi Orla, działacza samorządowego, zaangażowanego w działalność wielu organizacji pozarządowych oraz aktywisty w Sieci Forum Dialogu. Wyróżnienia otrzymali Kamil Mrozowicz, zaangażowany w przywracanie pamięci o żydowskich mieszkańcach Jedwabnego, oraz Marek Kołcon, nauczyciel historii i działacz społeczny z Zamościa. Nagrodę Specjalną POLIN Kultura i Media odebrały ex aequo Wydawnictwa Austeria i Czarne, a Nagrodę Specjalną POLIN 2025 – Fundacja Sztetl Mszana Dolna.
Współorganizatorem konkursu jest Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. Mecenasem konkursu i gali finałowej jest Gregory Jankilevitsch i Jankilevitsch Foundation.
Projekt współfinansowany przez mieszkańców Norwegii i budżet krajowy w ramach programu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe. (PAP)
