Naukowcy zeszli do krypty kanoników w poszukiwaniu szczątków wuja Mikołaja Kopernika (wideo)

Posadowiona na wzgórzu nad Zalewem Wiślanym fromborska katedra jest miejscem pochówków kanoników i biskupów warmińskich. Najsłynniejszym kanonikiem spoczywającym w tej świątyni jest Mikołaj Kopernik, którego szczątki odnaleziono w 2005 roku pod posadzką. Wciąż poszukiwane jest miejsce pochówku jego wuja biskupa Łukasza Watzenrodego.

W sobotę (22 sierpnia) archeolodzy przeprowadzali odwierty w posadzce krypty.

- Obecnie chcemy zweryfikować hipotezę, czy krypcie kanonickiej w Katedrze Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Andrzeja we Fromborku, która była wcześniej przebadana, mogła znajdować mniejsza krypta, w której – lub pod którą – mogą być jeszcze inne pochówki - wyjaśnił Robert Szaj z Nicolaus Copernicus Foundation, która wraz z archeologami prowadzi badania.

Podczas badań archeologicznych w kwietniu w krypcie kanonickiej odnaleziono obok szczątków warmińskich kanoników jedwabne ornaty i poduszki, kielichy z drewna, skóry i papieru. Odkrycia te mogą poszerzyć wiedzę o pochówkach duchowieństwa. Jak przekazała fundacja, potwierdzono istnienie największego w Polsce, odkrytego podczas badań archeologicznych, zbioru jedwabnych ornatów, a także unikatowych elementów odzieży liturgicznej wykonanej z jedwabiu, w tym największego zbioru takich sutann, które są niezwykłą rzadkością. Badania ujawniły ponadto obecność krzyży relikwiarzowych, których pochodzenie i funkcja będą przedmiotem dalszych analiz.

W trumnach kanoników znaleziono różańce, kielichy z hostiami z drewna, ze skóry oraz z papieru. To także największy tego typu zbiór w Polsce. Do tej pory spotykane były zazwyczaj kielichy drewniane. Kielichy skórzane i papierowe są praktycznie nieznane.

W trakcie badań zidentyfikowano elementy szat liturgicznych i obszycia trumien. Z innych tekstyliów pozyskano m.in. poduszki jedwabne, fragmenty dalmatyk i paliuszy.

Te znaleziska tworzą jeden z najcenniejszych w Polsce zespołów tkanin sepulkralnych (pogrzebowych) od początku XVIII do początku XX wieku. Szczątki i tekstylia przetrwały dzięki specyficznemu mikroklimatowi krypty.

Tego typu zbiór pozwoli na zbadanie mody i symboliki stroju duchowieństwa oraz zwyczajów pogrzebowych w tej części Polski. Pozwoli także poznać użyte techniki tkackie oraz szlaki handlu jedwabiem.

Głównym celem projektu i podjętych badań jest próba odnalezienia we fromborskiej katedrze szczątków biskupa Łukasza Watzenrodego (wuja Mikołaja Kopernika) oraz innych biskupów z XVI wieku.

Projekt „Copernicus 2043” jest finansowany ze środków Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu „Nauka dla Społeczeństwa”. Badania realizowane są przez Fundację Nicolaus Copernicus we współpracy z naukowcami związanymi z wieloma instytucjami i uczelniami w Polsce.

We fromborskiej katedrze znajdują się doczesne szczątki biskupów, kanoników, ale też osób świeckich. Dyr. Archiwum Archidiecezji Warmińskiej ks. prof. Andrzej Kopiczko informował wcześniej PAP, że najstarszy znany pochówek odbył się w podziemiach jeszcze pierwszej budowli, wzniesionej po przeniesieniu stolicy Warmii z Braniewa do Fromborka. Decyzję tę podjął biskup Henryk Fleming i - gdy zmarł 15 lipca 1300 r. - został pochowany w prezbiterium obok ołtarza Najświętszej Maryi Panny, ulokowanym w obecnej świątyni po północnej stronie ołtarza, przy którym jest obecnie sprawowana msza święta.

Odwiedzający katedrę zatrzymują się jednak najczęściej przy grobie kanonika Mikołaja Kopernika, usytuowanym przy ołtarzu Świętego Krzyża. Wciąż poszukiwane jest miejsce pochówku biskupa Łukasza Watzenrodego, ponieważ umożliwiłyby one ostateczne potwierdzenie autentyczności odnalezionych szczątków wielkiego astronoma.

Cała katedra fromborska jest wielkim cmentarzem podziemnym, o czym świadczą licznie zachowane epitafia i płyty nagrobne. Jednak już w drugiej połowie XVII w. pojawiły się obawy, że mogą one zagrozić stabilności budowli. Z tego powodu, decyzją kapituły z 1682 r., umieszczanie epitafiów na ścianach uzależniono od zgody biskupa. Natomiast w 1709 r. podjęto decyzję o budowie krypty, którą nazwano „wspólnym grobem”. Jako pierwszy został w niej pochowany kanonik Piotr Maria Ruggieri, który zmarł w 1739 r., a potem kolejni kanonicy. Spoczęło w niej przeszło 100 osób, a ostatnie badania umożliwiły identyfikację trumien wielu z nich. (PAP)

Wideo dostępne na: https://wideo.pap.pl/pap-media,101/frombork-naukowcy-zeszli-do-krypty-kanonikow-w-poszukiwaniu-kolejnych-pochowkow,95022 oraz: https://wideo.pap.pl/pap-media,101/frombork-naukowcy-zeszli-do-krypty-kanonikow-w-poszukiwaniu-kolejnych-pochowkow,95023

autor: Agnieszka Libudzka

ali/ sdd/