Koncert Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka”. Fot. materiały prasowe
Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Kopalni Soli „Wieliczka” uczci 195-lecie swojego istnienia podczas niedzielnego (18 stycznia) galowego koncertu jubileuszowego w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Wielicki zespół jest jedną z najstarszych orkiestr dętych związanych z polskim dziedzictwem górniczym.
Agnieszka Wolańska, rzecznik Kopalni Soli „Wieliczka” zaznaczyła, że orkiestra, której tradycje sięgają roku 1830, od pokoleń stanowi ważny element życia kulturalnego regionu oraz wizytówkę zabytkowej kopalni soli.
- Jubileuszowy koncert będzie muzycznym podsumowaniem bogatej historii zespołu, jego artystycznych osiągnięć oraz wieloletniej obecności na najważniejszych uroczystościach w kraju i za granicą - zapowiedziała przedstawicielka kopalni.
W koncercie galowym we wnętrzach Teatru Słowackiego orkiestra wystąpi pod dyrekcją Antoniego Majerskiego, klarnecisty i 20. kapelmistrza salinarnego zespołu. Koncert poprowadzi dyrektor teatru Krzysztof Głuchowski.
Jak zapowiedziano, podczas jubileuszowego wieczoru publiczność przeniesie się w muzyczną podróż obejmującą zarówno klasyczne dzieła muzyki marszowej, jak i znane utwory współczesnej muzyki rozrywkowej.
- Tym wyjątkowym koncertem, który odbędzie się w jakże wspaniałej scenerii, zespół podsumuje niemal dwieście lat tradycji i artystycznych osiągnięć – oceniła Wolańska.
Początki Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka” sięgają XVIII wieku, kiedy to Austriacy rozpoczęli tworzenie stałej trasy turystycznej w podziemiach kopalni. Z datę powstania zinstytucjonalizowanej orkiestry górniczej w Wieliczce przyjmuje się rok 1830. Orkiestra nosiła wówczas miano Cesarsko–Królewskiej Muzyki Salinarnej.
Początkowo zadaniem muzyków było przede wszystkim umilanie turystom zwiedzania. Orkiestra przygrywała w komorach Michałowice, Saurau, Dworzec Gołuchowskiego, Józefa Piłsudskiego czy Łętów. Towarzyszyła także w dniach, kiedy w salinie z rozmachem podejmowano ważne osobistości. Co tydzień orkiestra dęta dawała koncert w altanie w Parku Elżbiety (obecnie Park św. Kingi).
Za okupacji muzyków salinarnych można było posłuchać na dziedzińcu Zamku Żupnego, a jeszcze nawet po roku 1945 – na wielickich plantach.
Mniej więcej do połowy lat 70-tych XX wieku, kapelmistrzami górniczej orkiestry byli pracownicy Kopalni Soli „Wieliczka”. Ich następcami w późniejszych okresach byli już zawodowi muzycy różnych specjalności. Obecnie pracami orkiestry kieruje 20. w historii zespołu kapelmistrz Antoni Majerski, klarnecista i dyrygent.
Jak podają źródła, w roku 1876 górnicza orkiestra dęta w Wieliczce liczyła 29 muzyków, natomiast w czasach międzywojennych liczba grających powiększyła się do około 40 osób. Na przestrzeni kolejnych lat grono osób współpracujących z orkiestrą ulegało zmianie – w latach 80. XX wieku było to jedynie 17 osób. Odbudowa stanu osobowego orkiestry do poziomu z lat międzywojennych zaczęła się od roku 1988. Poczynając od roku 2009 orkiestrę tworzy grupa około 40 muzyków.
Muzycy podczas występów noszą uniformy wzorowane na mundurach górniczych i czakach z czerwonymi pióropuszami. Wyjątkiem jest nakrycie głowy kapelmistrza, które zdobi biało-czerwony pióropusz.
Biblioteka nutowa orkiestry to ponad tysiąc utworów, w tym marsze, walce, polki, utwory rozrywkowe, uwertury, hymny, pieśni oraz muzyka filmowa. Rokrocznie daje ona około 100 występów, które odbywają się zarówno w podziemnych komorach, jak i na powierzchni. Orkiestra uświetnia oficjalne święta państwowe i religijne oraz ważne uroczystości górnicze, np. obchody tradycyjnej Barbórki.
Umiejętności muzyków z Wieliczki były doceniane nie tylko w kraju, ale także za granicą, m.in. w Buchloe, Augsburgu czy Salzburgu. Pośród najważniejszych osiągnięć wielickich muzyków jest wywalczone trzykrotnie 1. miejsce na Festiwalu Orkiestr Dętych Echo Trombity w Nowym Sączu (2001, 2002 i 2012), a także 1. miejsce na Międzynarodowym Konkursie Orkiestr Górniczych w Ferropolis.
Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Kopalni Soli „Wieliczka” została także odznaczona „Złotym Dyplomem” na VIII Międzynarodowym Festiwalu Orkiestr Dętych na Węgrzech. (PAP)
rgr/ lm/