Muzeum w Czarnolesie. Fot. PAP/Piotr Polak
W sobotę w parku Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie (Mazowieckie) odsłonięta zostanie rzeźba „Fence” współczesnej artystki Moniki Sosnowskiej. Zakup dzieła był możliwy dzięki dofinansowaniu z programu „Rzeźba w przestrzeni publicznej” wspieranego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
„Fence” („Ogrodzenie”) przedstawia zniekształcony fragment modernistycznego ogrodzenia, którego metalowa konstrukcja wygląda tak, jakby została gwałtownie wyrwana z ziemi wraz z masywnymi, betonowymi blokami. „Artystka przekształca codzienny, użytkowy element architektury w obiekt o aurze tajemnicy: stalowa siatka i beton zyskują tu zaskakująco poetycki wymiar” – przekazało muzeum w opisie rzeźby.
Praca powstała w 2010 r. i była prezentowana na międzynarodowej wystawie w 2018 w Antwerpii (Belgia), a także w 2017 r. w Bruton (Anglia) i w 2010 r. w Nowym Jorku.
Dzieło Sosnowskiej jest drugim z kolei obiektem tworzącym Ogród Sztuki Castrum Doloris - plenerową kolekcję sztuki budowaną w parku otaczającym zabytkowy dworek, w którym mieści się Muzeum Jana Kochanowskiego. Od września 2025 r. znajduje się tam także „Dzwon poziomy” - interaktywna rzeźba ze stali autorstwa Tomasza Domańskiego.
Placówka dwukrotnie znalazła się w gronie beneficjentów programu „Rzeźba w przestrzeni publicznej”. W 2025 r. na zakup „Dzwonu…” czarnoleskie muzeum pozyskało 100,5 tys. zł (całkowity koszt 113 tys. zł), a w 2026 r. - na „Fence” - 414 tys. zł (całkowity koszt 460 tys. zł).
Program „Rzeźba w przestrzeni publicznej” realizowany jest przez Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, a finansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Mogą z niego skorzystać samorządowe instytucje kultury i organizacje pozarządowe. Dotyczy realizacji nowych rzeźb, zakupu istniejących prac do stałych kolekcji zewnętrznych oraz konserwację dzieł już istniejących. Warunkiem jest jednak umieszczanie ich w miejscach z nieograniczonym dostępem dla odbiorców. Do tegorocznej edycji wpłynęły 163 wnioski, a wsparcie przyznano 27 zadaniom.
Monika Sosnowska zaliczana jest do najbardziej znanych polskich artystek na świecie. Uprawia sztuki wizualne, w latach 1993–1998 studiowała na Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu, studia podyplomowe ukończyła w Rijksakademie van Beeldende Kunsten w Amsterdamie. W 2003 roku została uhonorowana w Bazylei prestiżową nagrodą Baloise Art Prize. W tym samym roku otrzymała Paszport „Polityki” w dziedzinie sztuk wizualnych. W 2007 r. reprezentowała Polskę na 52. Międzynarodowej Wystawie Sztuki w Wenecji.
Sosnowska w swoich pracach przekształca elementy metalowych konstrukcji – balustrady, schody, belki czy profile kątowe – deformując je i nadając im nietypowe, ekspresyjne formy. Pozbawia je pierwotnej funkcji oraz skali, przekształcając w rzeźby, które zaburzają poczucie ciężaru, grawitacji i twardości materii, wzbudzają niepokój poprzez przeskalowanie, nienaturalne deformacje i zaskakujące umiejscowienie w przestrzeni. (PAP)
ilp/ miś/
