Prymas Polski ks. kard. Edmund Dalbor. Fot. NAC
W Gnieźnie, Ostrowie Wielkopolskim i Poznaniu odbędą się w przyszłym tygodniu uroczystości z okazji 100. rocznicy śmierci kard. Edmunda Dalbora, arcybiskupa poznańskiego i gnieźnieńskiego, prymasa Polski – poinformowała Archidiecezja Poznańska.
Kard. Edmund Dalbor był pierwszym prymasem po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Urodził się 30 października 1869 r. w Ostrowie Wielkopolskim, zmarł 13 lutego 1926 r. w Poznaniu. Był arcybiskupem metropolitą gnieźnieńskim i poznańskim w latach 1915–1926 a także kawalerem Orderu Orła Białego.
Uroczystości w Gnieźnie, Ostrowie Wielkopolskim i w Poznaniu odbędą się w dniach 12-15 lutego. W czwartek, 12 lutego w katedrze gnieźnieńskiej Mszy św. będzie przewodniczył abp Wojciech Polak, metropolita gnieźnieński. Homilię wygłosi abp Zbigniew Zieliński, metropolita poznański. Tego samego dnia w Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej odbędzie się konferencja „Kardynał Edmund Dalbor, pierwszy prymas odrodzonej Polski. W setną rocznicę śmierci”. Zaprezentowanych zostanie siedem prelekcji. Muzeum pokaże także dokumenty dotyczące kard. Dalbora.
13 lutego, w Ostrowie Wielkopolskim, w I LO w Ostrowie Wielkopolskim, dawnym Królewskim Katolickim Gimnazjum Męskim, zorganizowana zostanie konferencja poświęcona kardynałowi Dalborowi - absolwentowi tej szkoły. Wydarzenie organizowane jest przy współudziale Wydziału Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i miejscowej parafii konkatedralnej.
W niedzielę 15 lutego mszy św. z okazji rocznicy będzie przewodniczył w katedrze poznańskiej abp Zbigniew Zieliński.
Edmund Dalbor urodził się w 1869 r. w Ostrowie Wielkopolskim. W 1888 r. ukończył tamtejsze gimnazjum. Wyjechał na studia na uniwersytet w Münsterze, gdzie zgłębiał filozofię i teologię. Kontynuował studia w Poznaniu i Gnieźnie. W 1894 r. uzyskał doktorat z prawa kanonicznego w Rzymie.
Po powrocie do Wielkopolski został wikariuszem przy kościele św. Marcina w Poznaniu, kilka lat później penitencjarzem w katedrze gnieźnieńskiej, a równocześnie rozpoczął w tamtejszym seminarium wykłady z prawa kanonicznego i teologii moralnej.
Mając 32 lata, Dalbor został kanonikiem poznańskim, a w 1909 r. - oficjałem i wikariuszem generalnym archidiecezji poznańskiej. W 1915 r. papież Benedykt XV powołał go na urząd arcybiskupa gnieźnieńskiego i poznańskiego. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zaczął używać tytułu prymasa. W 1919 r. Benedykt XV nadał mu tytuł kardynalski.
W 1919 r. prymas zwołał pierwszą konferencję biskupów polskich w gnieźnieńskiej katedrze. W 1922 r. powołał metropolitalny sąd duchowny. W 1925 r. powołał w Poznaniu pierwsze w Polsce kościelne archiwum archidiecezjalne. Rozbudował strukturę dekanalną, powołując trzynaście nowych jednostek w obu podległych sobie archidiecezjach. Erygował 67 parafii. Walnie przyczynił się do powołania Ligi Katolickiej. W okresie kryzysu polecił zorganizować tanie kuchnie dla najuboższych mieszkańców Poznania.
W 1921 r. został kawalerem Orderu Orła Białego, a jednocześnie prezydent powołał go na pierwszego kanclerza kapituły tego odznaczenia.
Prymas Dalbor zmarł 13 lutego 1926 r. w Poznaniu. Jego ciało przewieziono do Gniezna i pochowano w katedrze, pod posadzką kaplicy Łubieńskich. (PAP)
rpo/ aszw/
