Władysław Skoczylas, Matka Boska Karmiąca - drzeworyt. Fot. MAW
Od 23 kwietnia Muzeum Archidiecezji Warszawskiej zaprasza na wystawę Art Déco i Sacrum. Sztuka dekoracyjna dwudziestolecia międzywojennego" - "pierwszą w Polsce tak szeroko ukazującą związki estetyki okresu międzywojennego z przestrzenią religijną".
Przedmioty, które na co dzień służyły liturgii, są wystawie świadectwami "wyjątkowego momentu, w którym tradycja sztuki sakralnej spotkała się z językiem modernizmu i elegancją stylu art déco" informują autorzy.
Centralnym punktem ekspozycji jest nigdzie wcześniej niepokazywany komplet liturgiczny z katedry wawelskiej – ornat wraz z palką zaprojektowane przez Zofię Stryjeńską. Na wystawie jest też szopka jej autorstwa. Inni reprezentowani na wystawie twórcy to: August Zamoyski, Henryk Kuna, Władysław Skoczylas, Wiktoria Goryńska, Stanisław Ostoja-Chrostowski, Stefan Norblin, Jerzy Teodor Hulewicz, Antoni Madeyski, Janina Broniewska, Stanisław Szukalski, Mieczysław Kotarbiński.
Wśród eksponatów są m.in. rzeźba Broniewskiej Immaculata Conceptio Masoviensis, wyróżniona medalem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, ceramika Wandy Szrajberówny, projekty krzyży Kotarbińskiego, artystyczne kartki pocztowe w stylistyce art déco oraz obiekty związane ze szkołą zakopiańską. Ze zbiorów Muzeum Archidiecezji Warszawskiej pochodzi wyjątkowy obiekt bibliofilski: Pastorałki Tytusa Czyżewskiego z drzeworytami Tadeusza Makowskiego – pierwsze wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki w Paryżu z 1925 roku, odbite w 520 numerowanych egzemplarzach na papierze czerpanym, okrzyknięte najpiękniejszą poetycką malowanką Bożego Narodzenia. "Jej obecność wśród ornatów i rzeźb przypomina, że sacrum w dwudziestoleciu żyło też na kartach papieru" - wskazują autorzy wystawy.
Jak informują, wiele obiektów wypożyczono z prywatnych kolekcji i są po raz pierwszy pokazywane publicznie. Inne pochodzą m.in. ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Zamku Królewskiego na Wawelu, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum ASP w Warszawie i sanktuarium św. Józefa w Kaliszu.
"Impulsem do powstania wystawy były sesje naukowe w Muzeum Mazowieckim w Płocku, które ujawniły, jak wiele w tej dziedzinie pozostaje do odkrycia. Art Déco i Sacrum – po ubiegłorocznej prezentacji witraży zakładu S.G. Żeleński – jest kolejnym krokiem muzeum w przywracaniu pamięci o tej epoce i zaproszeniem, by spojrzeć na nią od nowa. To świat, w którym nowoczesność spotyka duchowość, a sztuka dekoracyjna staje się świadectwem ambicji i wyobraźni twórców II Rzeczypospolitej" - wskazali autorzy.
Wystawę "Art Déco i Sacrum. Sztuka dekoracyjna dwudziestolecia międzywojennego" przygotowały kuratorki dr hab. Anna Kostrzyńska-Miłosz, dr Agnieszka Kasprzak-Danis. Za organizację odpowiada Roksana Gawrońska, a aranżację przygotowała Sonia Graban.
Ekspozycje można oglądać w Muzeum Archidiecezji Warszawskiej (ul. Dziekania 1) od 23 kwietnia do 13 września 2026 r.
wus/
