Zabytkowa chałupa i stodoła, które kolidowały z węzłem na Zakopiance, odtworzone w skansenie. Fot. Park Edukacyjny "Branice"
Zabytkowa drewniana chałupa i stodoła z końca XIX-wieku, które kolidowały z wybudowanym węzłem drogowym na Zakopiance w Krzyszkowicach, zostały przeniesione do powstającego skansenu w krakowskich Branicach. Skansen będzie prezentował kulturę ludową grupy etnograficznej Krakowiaków Zachodnich.
Jak poinformowali w poniedziałek przedstawiciele skansenu, odbudowa budynków w nowym miejscu właśnie się zakończyła. Podjęte prace formalne, projektowe i budowlano-konserwatorskie trwały około dwóch lat.
Zgodnie z przekazanymi informacjami, udało się uratować blisko 70 proc. substancji zabytkowej domu, stodoła była w dużo lepszym stanie. „Budynki te mają nie tylko niepodważalną wartość wizualną, ale co najważniejsze, pokazują autentyczne, rozbudowane funkcje mieszkalno-gospodarcze i tradycyjne techniki ciesielskie krakowskiego budownictwa regionalnego przełomu XIX i XX wieku” - wskazano.
Dom w Krzyszkowicach został zbudowany w 1890 r. w stylu krakowskim. Znajdował się w miejscu, gdzie Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad budowała nowy węzeł drogowy na drodze krajowej nr 7, stąd decyzja drogowców o rozebraniu obejścia i przekazaniu go do powstającego skansenu.
Ściany budynku powstały z belek uszczelnionych gliną, osadzonych na kamiennej podmurówce zbudowanej przede wszystkim z piaskowca. Czterospadowy dach wsparto na krokwiach. Szeroki na 11 m front domu był skierowany na południe. Chałupę przecina sień, po jej prawej stronie są pomieszczenia mieszkalne, a po lewej kuchnia i izba. W sieni jest też piec chlebowy.
Przez wszystkie lata dom był własnością tej samej rodziny i służył jako budynek mieszkalny. Do rejestru zabytków został wpisany w 1986 r.
W ramach translokacji – informowała wtedy GDDKiA – chałupa została rozebrana, a wszystkie jej elementy skatalogowane i przygotowane do ponownego złożenia w nowym miejscu. Zadbano o najdrobniejsze fragmenty domostwa, bo do specjalnych woreczków zebrano nawet oryginalny tynk.
Dom i stodoła z Krzyszkowic trafiły do Branic w Nowej Hucie, gdzie powstaje pierwszy krakowski skansen architektury drewnianej. Będzie on prezentował kulturę ludową grupy etnograficznej Krakowiaków Zachodnich. Na powierzchni 3,5 hektara znajdzie się 10 zagród, karczma, kościół, budynek edukacyjno-wystawienniczy z przestrzenią biurową, a także przeznaczona na imprezy tzw. zielona łąka, sad oraz parking. Skansen pozwoli udostępnić zwiedzającym obiekty architektury drewnianej głównie z obszaru gminy miejskiej Kraków, z okresu od początków XIX wieku do lat 40. XX wieku. (PAP)
