Stalinizm

02.05.2015 aktualizacja 14.07.2016

70 lat temu powstał oddział NSZ Henryka Flamego „Bartka”

Henryk Flame „Bartek”. Fot. IPN Henryk Flame „Bartek”. Fot. IPN

70. rocznica powstania jednego z największych zgrupowań partyzantki niepodległościowej, oddziału NSZ kpt. Henryka Flamego „Bartka”, upamiętnili w Czechowicach-Dziedzicach kombatanci, ich rodziny żołnierzy i mieszkańcy.

Z Czechowic-Dziedzic wywodziła się znaczna część członków zgrupowania.

W intencji bohaterów podziemia niepodległościowego odprawiona została msza św. w domu rekolekcyjnym św. Józefa. W tamtejszej kaplicy wiosną 1946 r. mszę dla plutonu „Śmiertelnych" ze zgrupowania „Bartka” sprawował kapelan oddziału ks. mjr. Rudolf Marszałek „Opoka", oficer AK i NSZ, którego komuniści zamordowali w areszcie na Mokotowie w marcu 1948 r.

Uczestnicy uroczystości przedszli przez Czechowice-Dziedzice. Na czele pochodu szedł poczet sztandarowy Związku Żołnierzy NSZ, któremu przewodniczył Marek Snaczke, wnuk jednego z podkomendnych „Bartka” - Władysława Szczotki "Orlika". Całość zakończyło spotkanie środowiskowe z udziałem kombatantów i rodzin żołnierzy, wśród nich córki Flamego - Alicji, a także naukowców, rekonstruktorów i sympatyków.

Jak powiedział organizator uroczystości Bogdan Ścibut, który aktywnie działa rzecz upamiętniania Żołnierzy Wyklętych na Śląsku Cieszyńskim i Żywiecczyźnie, nie jest to pierwsze takie spotkanie, ale najliczniejsze. „Widać, że dojrzeliśmy do takiego spotkania. Myślę, że także kombatanci potrzebowali czasu, żeby osłabł wydźwięk tego, co głosiła o nich propaganda komunistyczna przez wiele lat, a na jaw wyszła prawda, którą oni znali” – powiedział.

W czechowickiej galerii handlowej żołnierzy „Bartka” upamiętniła wystawa „Powinniśmy wracać po swoich. Zgrupowanie partyzanckie NSZ +Bartka+ 1945-1947”. Odkrywa twarze i przybliża działania bohaterów.

Założenie antykomunistycznego oddziału upamiętnił także rajd górski im. Henryka Flamego. Kilkudziesięciu uczestników, głównie młodzież, w sobotę rano wyruszyło w dwunastogodzinną wędrówkę z Bielska-Białej do Wisły. 3 maja wezmą tam udział w uroczystościach patriotycznych. Złożą kwiaty pod tablicą upamiętniającą żołnierzy NSZ. Rajd odbywa się już po raz 11. Jego organizatorami są m.in. Strzelecki Obwód Piechoty Górskiej i Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Beskidy”.

Oddział NSZ Henryka Flamego „Bartka” powstał 5 maja 1945 r. Liczył kilkuset żołnierzy i podobną liczbę współpracowników. Stoczył wiele walk. Najgłośniejszą akcją było zajęcie 3 maja 1946 r. miejscowości Wisła w Beskidach.

Od lipca 1946 r. w oddziale działali agenci bezpieki. Ubecy podając się za przedstawicieli sztabu Obszaru Zachodniego NSZ zorganizowali fikcyjny przerzut części zgrupowania na Zachód. W ten sposób w trzech transportach we wrześniu 1946 r. wywieziono i zamordowano w okolicach Starego Grodkowa i Baruta co najmniej 167 partyzantów. Była to jedna z najkrwawszych egzekucji przeprowadzonych przez UB.

W kwietniu br. IPN przeprowadził kolejny etap poszukiwania szczątków żołnierzy „Bartka” na Opolszczyźnie. Bez efektu.

Henryk Flame ujawnił się w 1947 r. Zginął 1 grudnia 1947 w Zabrzegu, zabity przez miejscowego milicjanta. (PAP)

szf/ kot/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL