Porozumienia Sierpniowe

13.06.2019
Wspólne posiedzenie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego Stoczni w Szczecinie i Komisji Rządowej, które zakończyło się podpisaniem porozumienia, po 13 dniach strajku. Komisji Rządowej przewodniczył Kazimierz Barcikowski, MKS - Marian Jurczyk. PAP/CAF J. Undro Wspólne posiedzenie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego Stoczni w Szczecinie i Komisji Rządowej, które zakończyło się podpisaniem porozumienia, po 13 dniach strajku. Komisji Rządowej przewodniczył Kazimierz Barcikowski, MKS - Marian Jurczyk. PAP/CAF J. Undro

Były to cztery porozumienia robotników z władzami PRL, kończące trwającą w sierpniu 1980 r. akcję strajkową w największych zakładach przemysłowych Polski. 

Strajki zaczęły wybuchać spontanicznie jeszcze w lipcu jako reakcja na podwyżki cen mięsa. Były one dla władz zaskoczeniem, bo podwyżki te były zakamuflowane: opracowano technologię do produkcji wyrobów o zmniejszonej zawartości mięsa, lepsze gatunki zaś kierowano do sklepów tzw. komercyjnych, czyli droższych z założenia. 

Najwięcej pierwszych protestów odnotowano na Lubelszczyźnie , ale szacuje się, że w całym kraju strajkowało 177 zakładów z 81 tys. robotników. Do końca lipca władzom udało się sytuację załagodzić, jednak kolejna fala protestów wybuchła już 4 sierpnia. Strajkowano w całym kraju, ale nieformalnym centrum akcji stała się Stocznia Gdańska im. Lenina, gdzie protestowano także przeciwko zwolnieniu z pracy działaczki związkowej Anny Walentynowicz. To właśnie tu na czoło akcji wysunął się Lech Wałęsa. Pierwsze porozumienie zawarto już 16 sierpnia, lecz większość robotników nie była usatysfakcjonowana ustaleniami i nie wróciła do pracy.

W tej sytuacji zdecydowano się stworzyć w Gdańsku wspólny Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, reprezentujący 160 ośrodków. Jeszcze w nocy z 16 na 17 sierpnia sformułowano w nim 21 postulatów strajkowych, które stały się podstawą negocjacji z władzami. Wśród nich znalazły się postulaty dotyczące konkretnych kwestii społeczno-ekonomicznych, jak sprawa żłobków, urlopów macierzyńskich, podwyżki płac i podnoszenia ich proporcjonalnie do wprowadzanych podwyżek, czy wypłaty wynagrodzenia za czas strajku. 

Ważniejsze w dalszej perspektywie okazały się postulaty polityczne: ograniczenie cenzury, zapewnienie wolności słowa, druku i publikacji, uwolnienie więźniów politycznych, zatrudnienie robotników zwolnionych w 1976 r. i zgoda na istnienie niezależnych od partii i pracodawców związków zawodowych. To ostatnie stało się bazą do stworzenia NSZZ „Solidarność”.

Pierwsze z porozumień zawarto 30 sierpnia w Szczecinie, drugie następnego dnia w Gdańsku, 3 września w Jastrzębiu-Zdroju, czwarte i ostatnie w Katowicach 11 września. Bezpośrednim następstwem politycznym było zaś odsunięcie od rządów ekipy Gierka i powołanie ekipy Wojciecha Jaruzelskiego.
 

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL