Polska po 1989 roku

29.06.2018 aktualizacja 30.06.2018

TK: zaskarżone przez prezydenta przepisy, które nie zostały uchylone, podlegają rozpatrzeniu przez Trybunał

Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie, gdy zaskarżony przepis utracił moc obowiązującą, zatem zaskarżone przez prezydenta przepisy, które nie zostały uchylone podczas ostatniej nowelizacji ustawy o IPN podlegają rozpatrzeniu przez Trybunał - przekazał PAP p.o. rzecznika TK Jakub Kozłowski.

Styczniową nowelizację ustawy o IPN prezydent Andrzej Duda podpisał w lutym i jednocześnie – w trybie kontroli następczej - skierował do TK wniosek o zbadanie zgodności z konstytucją wprowadzonego tą nowelizacją art. 55a oraz zmian w art. 1 i dodanego art. 2a.

W środę Sejm uchwalił, Senat zaakceptował, a prezydent podpisał nowelę ustawy o IPN. Uchyla ona wprowadzone styczniową nowelizacją tej ustawy artykuły: 55a, który grozi karami grzywny i więzienia za przypisywanie polskiemu narodowi i państwu odpowiedzialności m.in. za zbrodnie III Rzeszy Niemieckiej i art. 55b, który głosi, że przepisy karne mają się stosować do obywatela polskiego oraz cudzoziemca - "niezależnie od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu".

P.o. rzecznika prasowego Trybunału Konstytucyjnego powiedział PAP, że "Trybunał umarza postępowanie w sytuacji, gdy zaskarżony przepis utracił moc obowiązującą". Zaznaczył, że po wejściu w życie najnowszej nowelizacji ustawy o IPN, moc obowiązującą utraci art. 55a tej ustawy.

"W sytuacji, gdy zakwestionowana regulacja traci moc przed wydaniem orzeczenia przez TK, postępowanie przed TK zostaje umorzone. Decyzje w sprawie podejmuje każdorazowo skład orzekający" - zaznaczył Kozłowski.

Podkreślił też, że z ustawy nie zostały usunięte inne przepisy zaskarżone do TK przez prezydenta. "Podlegają one rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym" - powiedział Kozłowski.

W środę prezes TK Julia Przyłębska powiedziała w TV Republika, że "w sytuacji, kiedy przestają obowiązywać przepisy, które wcześniej były zaskarżone do Trybunału Konstytucyjnego, to znaczy zwrócono się z zapytaniem, czy są one konstytucyjne (...) wtedy Trybunał po prostu umarza postępowanie w tym zakresie".

Z kolei szef gabinetu prezydenta Krzysztof Szczerski powiedział PAP, że o ile część postępowania, która dotyczy uchylonego artykułu noweli ustawy o IPN zapewne zostanie umorzona, o tyle część dot. tzw. artykułów ukraińskich nie ulega umorzeniu i dalej oczekuje na rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny

Na mocy styczniowej nowelizacji w ustawie o IPN znalazły się także przepisy, które mają umożliwić wszczynanie postępowań karnych za zaprzeczanie zbrodniom ukraińskich nacjonalistów (także zbrodniom tych ukraińskich formacji, które kolaborowały z III Rzeszą Niemiecką).

W nowelizacji ustawy o IPN zapisano definicję takich zbrodni. Są to "czyny popełnione przez ukraińskich nacjonalistów w latach 1925-1950, polegające na stosowaniu przemocy, terroru lub innych form naruszania praw człowieka wobec jednostek lub grup ludności". Wskazano również, że taką zbrodnią był udział ukraińskich nacjonalistów w eksterminacji Żydów i popełnione przez nich ludobójstwo na obywatelach II RP na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej.

Zdaniem prezydenta oceny Trybunału Konstytucyjnego wymaga "odwołanie się przez ustawodawcę do niedookreślonego pojęcia +ukraińskich nacjonalistów+ ze względu na to, że skutkiem wprowadzonej zmiany jest możliwość prowadzenia postępowań karnych przeciwko osobom zaprzeczającym sprawstwu tych zbrodni i w konsekwencji poniesienie przez nie odpowiedzialności karnej".

Stanowiska w związku z wnioskiem prezydenta ws. nowelizacji ustawy o IPN złożyli do TK: Sejm, Rzecznik Praw Obywatelskich i Prokurator Generalny.

Wyznaczony też został już skład sędziowski w sprawie skargi prezydenta. Przewodniczyć mu będzie prezes TK, sprawozdawcą został sędzia Andrzej Zielonacki, w składzie znaleźli się też sędziowie: Michał Warciński, Zbigniew Jędrzejewski i Grzegorz Jędrejek. (PAP)

autor: Mateusz Mikowski

mm/ mok/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL