Holokaust

17.03.2018

Uczczono pamięć lubelskich Żydów w 76. rocznicę likwidacji getta

Marsz szlakiem pamięci "Lublin. Pamięć Zagłady." w 76. rocznicę likwidacji lubelskiego getta. Fot. PAP/W. Jargiło Marsz szlakiem pamięci "Lublin. Pamięć Zagłady." w 76. rocznicę likwidacji lubelskiego getta. Fot. PAP/W. Jargiło

Drogą, którą w 1942 r. Niemcy prowadzili Żydów na bocznicę kolejową w Lublinie, a stamtąd wywozili do obozu zagłady, przeszli w sobotę mieszkańcy tego miasta. Uczcili w ten sposób 76. rocznicę likwidacji lubelskiego getta.

Likwidacja getta w Lublinie zapoczątkowała Akcję Reinhardt - zaplanowaną przez Niemców zagładę Żydów na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Pierwszy transport lubelskich Żydów do obozu zagłady w Bełżcu wyjechał w nocy z 16 na 17 marca 1942 r.

Grupa mieszkańców Lublina przeszła w sobotę szlakiem pamięci lubelskich żydów, który został uroczyście otwarty w ubiegłym roku. "Przechodzimy dokładnie tą trasą, którą szli lubelscy Żydzi - z miejsca, gdzie znajdowała się synagoga, na tzw. lubelski Umschlagplatz. Zatrzymamy się kilku miejscach związanych z relacjami świadków historii, dzięki którym udało się ustalić, którędy ta droga przebiegała" – powiedziała Joanna Zętar z lubelskiego Ośrodka Brama Grodzka Teatr NN, który zorganizował marsz.

Trasa o długości około 2 kilometrów rozpoczyna się przed Zamkiem Lubelskim, w miejscu, w którym niegdyś stała synagoga Maharszala (na terenie nieistniejącej już dzielnicy żydowskiej) a następnie prowadzi ulicami miasta do miejsca, w którym znajdowała się bocznica kolejowa (obecnie ul. Zimna), skąd Niemcy wywozili Żydów do obozu zagłady w Bełżcu.

Wzdłuż trasy przemarszu Żydów umieszczone są betonowe płyty, a na każdej z nich jedna z 21 liter alfabetu hebrajskiego. W miejscu dawnego Umschlagplatz znajduję się specjalna instalacja artystyczna zatytułowana "Nie/Pamięć Miejsca" i pamiątkowa metalowa tablica z napisem w trzech językach – polskim, angielskim i hebrajskim.

Likwidacja getta w Lublinie rozpoczęła się w nocy z 16 na 17 marca 1942 r. od tzw. dużego getta, które obejmowało dzielnicę żydowską. Niemcy wypędzali ludzi z domów, zniedołężniałych i chorych zabijali na miejscu. Żydów prowadzono na bocznicę kolejową a stamtąd wywożeni do obozu zagłady. Pierwszy transport liczył ok. 1,5 tys. osób. Do połowy kwietnia 1942 r. Niemcy - w ramach Akcji Reinhardt - wywieźli stąd do Bełżca ok. 28 tys. Żydów.

W obozie w Bełżcu, funkcjonującym od marca do grudnia 1942 r. hitlerowcy zamordowali ok. 450 tys. Żydów - przede wszystkim z Polski, ale też z Niemiec, Austrii, Czech i Słowacji.

Obóz w Bełżcu był jednym z trzech głównych ośrodków zagłady Żydów – obok Treblinki, gdzie zamordowano ok. 900 tys. osób i Sobiboru, gdzie zginęło ok. 170 tys. ludzi - podczas Akcji Reinhardt prowadzonej w Generalnym Gubernatorstwie. W akcji tej od marca 1942 r. do listopada 1943 r., Niemcy wymordowali w sumie około 2 mln Żydów z Polski i innych krajów europejskich.

Sztab całej operacji znajdował się w Lublinie. Zakończona ona została masową egzekucją Żydów 3 i 4 listopada 1943 r. (akcja pod nazwą "Erntefest" tzn. "Dożynki"), kiedy w obozie na Majdanku hitlerowcy zastrzelili jednego dnia ponad 18 tys. Żydów, a kolejne 24 tys. zamordowano w innych obozach.

Przed wojną wśród ponad 110 tys. mieszkańców Lublina blisko 40 tys. stanowili Żydzi. Dzielnica żydowska, w której Niemcy utworzyli getto, rozciągała się wokół Zamku. Po wywiezieniu jego mieszkańców do obozów zagłady, dzielnica została zburzona. Obecnie na tym miejscu jest Plac Zamkowy.(PAP)

autorka: Renata Chrzanowska

ren/ karo/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL