11.07.2026–12.07.2026
Uroczystości z okazji 83. rocznicy Krwawej Niedzieli na Wołyniu
Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Chełmie są organizatorami uroczystości z okazji 83. rocznicy Krwawej Niedzieli na Wołyniu. Honorowy Patronat nad nimi objął Prezydent RP.
Jak wyjaśniają organizatorzy, celem przedsięwzięcia jest upamiętnienie oraz uczczenie ofiar rzezi wołyńskiej, jaka miała miejsce podczas II wojny światowej, a w szczególności w lipcu 1943 roku.
Wtedy właśnie – w niedzielę 11 lipca 1943 r. – zbrojne oddziały ukraińskich nacjonalistów dokonały skoordynowanego napadu na ok. 150 miejscowości zamieszkałych przez Polaków. Termin ataku został wyznaczony przez ukraińskie dowództwo z premedytacją – chodziło o zaskoczenie jak największej liczby Polaków podczas niedzielnych nabożeństw. Z ustaleń historyków wynika, że tylko tego jednego dnia - w tzw. „krwawą niedzielę” – śmierć poniosło ok. 8 tys. Polaków. W sumie ofiarami Zbrodni Wołyńskiej – skoordynowanych napadów UPA i OUN na Wołyniu, Małopolsce Wschodniej oraz na terenie dzisiejszych województw podkarpackiego i lubelskiego padło 100-130 tys. osób. W części tych ataków – dobrowolnie lub pod przymusem – brała też udział ukraińska ludność cywilna. Zdarzało się jednak, że Ukraińcy próbowali chronić swoich polskich sąsiadów.
Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej w Chełmie powołane w 2023 roku, już po raz trzeci przygotowuje uroczyste obchody związane z upamiętnieniem ofiar rzezi wołyńskiej.
Placówka przypomina, że oddaje w ten sposób hołd ofiarom ludobójstwa dokonanego na Polakach na Wołyniu i Małopolsce Wschodniej przez nacjonalistów ukraińskich OUN-UPA w latach 1939–1947. „Instytucja powstała z głębokiego szacunku dla ofiar tych brutalnych działań. Misją naszego Muzeum jest nie tylko upamiętnieni lecz także edukacja i przypomnienie o wydarzeniach, które miały istotny wpływ na historię i losy wielu rodzin” – wyjaśnia Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej.
W ramach obchodów 83. rocznicy Krwawej Niedzieli 11 i 12 lipca w Chełmie zaplanowano szereg wydarzeń.
W sobotę rano odbędą się dwa biegi. Jeden z nich na trasie o długości 1943 metrów (nawiązującej do roku, w którym doszło do kulminacji rzezi wołyńskiej), zaś drugi na dystansie o długości 5 km. Jak wyjaśniają organizatorzy, celem tego wydarzenia jest nie tylko oddanie pamięci poprzez sportową rywalizację, ale również integracja środowiska i promowanie postaw patriotycznych oraz zdrowego stylu życia.
Kolejne uroczystości zaplanowano na sobotnie popołudnie. O godz. 17 w Bazylice Najświętszej Maryi Panny zostanie odprawiona msza w intencji ofiar rzezi wołyńskiej, zaś o godz. 18 zaplanowano Przemarsz Pamięci Ofiar Wołynia do Muzeum Pamięci Ofiar Rzezi Wołyńskiej przy ul. Hrubieszowskiej 102. W programie uroczystości są m.in. okolicznościowe przemówienia, wciągnięcie flagi państwowej na maszt oraz koncert „Tam gdzie milkną słowa”.
Można też będzie zobaczyć wystawę przygotowaną przez Oddziałowe Biuro Edukacji IPN w Szczecinie „Wołają z grobów, których nie ma”.
W niedzielę o godz. 16 w Chełmskiej Bibliotece Publicznej (ul. Partyzantów 40) odbędzie się pokaz filmu „Golgota Wołynia” w reżyserii Tadeusza Arciucha i Macieja Wojciechowskiego. Zaplanowano również promocję wydawnictwa „A imię nasze Wołyńskie Dzieci” Janusza Horoszkiewicza.
W niedzielę uroczystości organizuje również Stowarzyszenie „Pamięć i Nadzieja”. Rozpoczną się one od mszy w intencji ofiar rzezi wołyńskiej w bazylice Najświętszej Maryi Panny (o godz. 9), zaś następnie odbędzie się spotkanie przy Piecie Wołyńskiej na Skwerze im. 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK.
Organizatorzy postanowili, że symbolem chełmskich uroczystości będzie kwiat lnu. „Lipiec to miesiąc kwitnienia lnu, dlatego kwiat tej rośliny – powszechnie uprawianej na Wołyniu przed II wojną światową – symbolicznie przywołuje pamięć o tych wydarzeniach” - wyjaśniają.
Honorowy patronat nad uroczystościami w Chełmie objął Prezydent RP, jednym z patronów medialnych jest serwis dzieje.pl (PAP)