Kultura i sztuka w okresie międzywojennym

23.02.2015 aktualizacja 19.07.2016

Małopolski sejmik ogłosił 2015 r. Rokiem Witkiewiczów

Fragment autoportretu Stanisława Ignacego Witkiewicza - Witkacego. Fot. Wikimedia Commons Fragment autoportretu Stanisława Ignacego Witkiewicza - Witkacego. Fot. Wikimedia Commons

Dla uczczenia 130. rocznicy urodzin pisarza, dramaturga i malarza Stanisława Ignacego Witkiewicza oraz 100. rocznicy śmierci jego ojca architekta, twórcy stylu zakopiańskiego Stanisława Witkiewicza sejmik województwa małopolskiego ogłosił rok 2015 – rokiem Witkiewiczów.

W przyjętej w poniedziałek jednogłośnie rezolucji radni podkreślili, że twórczość Witkiewiczów była mocno związana z Małopolską – zarówno z Zakopanem jak i z Krakowem. „Bogate dziedzictwo, jakie pozostawili po sobie posiada wymiar ponadczasowy, inspiruje wielu artystów i badaczy kultury i sztuki, jak też mieszkańców naszego regionu” – napisali radni.

Przypomnieli w rezolucji, że „w dużej mierze dzięki Witkiewiczom Zakopane przeszło wielkie zmiany i stało się zupełnie nową jakością - przemieniając się na przełomie wieków w ostoję wolności i kultury polskiej, by w okresie między wojnami światowymi stać się centrum awangardy kulturalnej, a po II wojnie pozostać fenomenem nie tylko na skalę ogólnopolską”.

Członek zarządu województwa Leszek Zegzda powiedział PAP, że w ramach Roku Witkiewiczów w Małopolsce zaplanowano wiele wydarzeń, przede wszystkim w Zakopanem. „Już we wtorek rozpoczynają się kilkudniowe obchody 30. urodzin Teatru im. Stanisława Ignacego Witkiewicza, które będą doskonałą okazją do prezentacji twórczości artysty” – dodał.

W przyjętej jednogłośnie rezolucji radni podkreślili, że twórczość Witkiewiczów była mocno związana z Małopolską – zarówno z Zakopanem jak i z Krakowem. „Bogate dziedzictwo, jakie pozostawili po sobie posiada wymiar ponadczasowy, inspiruje wielu artystów i badaczy kultury i sztuki, jak też mieszkańców naszego regionu” – napisali radni.

We wtorek 24 lutego przypada 130 rocznica urodzin Witkacego i z tej okazji w Zakopanem zaplanowano „korowód a la Witkacy”, który Krupówkami przejdzie do Miejskiej Galerii Sztuki. W Galerii zostanie otwarta wystawa „Witkacy - Teatr - 30 lat”. Wieczorem w zakopiańskim teatrze im. St. I. Witkiewicza odbędzie się premiera spektaklu "Metafizyka dwugłowego cielęcia” w reż. Andrzeja Stanisława Dziuka. Po przedstawieniu będzie urodzinowy tort i prezentacja wydanego przez Pocztę Polską znaczka „Witkacy - twórca wizjoner”. W programie urodzinowych obchodów, które potrwają do soboty, znalazły się także międzynarodowe sympozjum tłumaczy Witkacego, spektakle i koncerty.

Rok Witkiewiczów ustanowiony także przez Senat RP zainaugurowano w Zakopanem 6 lutego otwarciem wystawy „Litewskim szlakiem Witkiewiczów” w Muzeum Stylu Zakopiańskiego w willi Koliba.

W maju w Muzeum Tatrzańskim planowana jest wystawa "Anioł i Syn" poświęcona współistnieniu obu artystów, a w połowie roku ekspozycja "Związki Witkiewiczów z Zakopanem", na której zaprezentowane zostaną liczne archiwalne zdjęcia, obrazy, rzeźby, pamiątki rodzinne, ukazujące związki Witkiewiczów z wybitnymi zakopiańskimi rodzinami jak np. Prószyńskich, Becków, Rabowskich, Bohmów, Schielów. Znaczną część eksponatów będą stanowiły dotychczas niepublikowane archiwalia.

Innym ciekawym wydarzeniem będzie przedstawienie słynnych portretów autorstwa Witkacego, pochodzących z największej kolekcji jego dzieł zebranej w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku. Muzeum Tatrzańskie przy współpracy z Wydawnictwem TPN planuje też wydanie albumu "Sztuki piękne pod Tatrami", zawierającego malarstwo, rysunek, grafikę, rzeźbę oraz rękodzieło z okresu od XIX wieku aż po rok 1939. Odbędzie się także konferencja popularno-naukowa o Stanisławie i Stanisławie Ignacym Witkiewiczach z udziałem znawców biografii, malarstwa, architektury, literatury, dramatu, filozofii i krytyki sztuki.

W Muzeum Karola Szymanowskiego w willi "Atma" w Zakopanem zostaną zaprezentowane obrazy Stanisława Ignacego Witkiewicza, pochodzące z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie. "Czysta forma Witkacego w Atmie" będzie pokazywana od czerwca do września i będą jej towarzyszyć cykle warsztatów edukacyjnych.

Stanisław Witkiewicz (1851-1915) architekt, malarz, pisarz, teoretyk sztuki w 1890 r. zamieszkał z rodziną w Zakopanem. Był zafascynowany podhalańskim rzemiosłem i sztuką ludową. Stworzył styl zakopiański, który miał być pierwszym stylem narodowym, obejmującym nie tylko architekturę, ale rzemiosło i wszystkie dziedziny sztuki. Według projektu Witkiewicza powstały m.in. zakopiańskie wille: Koliba, Pepita, Pod Jedlami, Rialto, Oksza, Zofiówka czy kaplica na Jaszczurówce. W stylu zakopiańskim powstały także budynki na obszarze całej ówczesnej Rzeczpospolitej m.in. kamienica w Warszawie przy ul. Chmielnej.

Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy malarz, fotografik, pisarz, dramaturg i filozof autor m.in. "Nienasycenia" i "Szewców", twórca słynnych portretów, urodził się 28 lutego 1885 r. w Warszawie, ale od piątego roku życia mieszkał w Zakopanem. Ojciec nie posłał go do szkoły i sam zajął się jego edukacją organizując mu domowe korepetycje. Już w wieku ośmiu lat Witkacy pisał pierwsze utwory dramatyczne. Jako malarz zadebiutował w 1901 r. w Zakopanem, gdzie zaprezentował dwa pejzaże. Po zdaniu matury w 1903 r., rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Witkacy stał się głównym teoretykiem awangardowej grupy malarzy formistów. Założył w Zakopanem Teatr Niezależny, w którym objął kierownictwo artystyczne. 18 września 1939 r. Witkacy popełnił samobójstwo we wsi Jeziory na Polesiu. Miejsce jego pochówku pozostaje nieznane. W 1988 r. do Zakopanego sprowadzono jego domniemane szczątki - uroczysty pogrzeb odbył się na Pęksowym Brzyzku, a trumnę złożono w grobie matki Witkacego. Później okazało się, że były to szczątki nieznanej kobiety. (PAP)

szb/ wos/ pz/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL