Inne

21.06.2013 aktualizacja 19.07.2016

Obchody 95-lecia ZAiKS

Róbcie to, co przez minione 95 lat. Jesteście niesłychanie potrzebni - mówił podczas uroczystości 95-lecia Stowarzyszenia Autorów ZAiKS minister administracji i cyfryzacji Michał Boni. Podczas poniedziałkowej gali wręczono medale Gloria Artis i odznaczenia ZAiKS.

Stowarzyszenie Autorów ZAiKS powstało w 1918 roku, jako inicjatywa samych twórców, w celu ochrony ich praw. Początkowo nosiło nazwę Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych, czyli w skrócie - ZAiKS.

Przewodniczący Rady Stowarzyszenia ZAiKS Jacek Bocheński przyznał, że jubileusz 95-lecia przebiega w "atmosferze dumy i radości". "Jednocześnie zdajemy sobie sprawę z niebezpieczeństw jakie zawisły nad twórcami i zapewne nie przestaną im zagrażać w bliskiej przyszłości" - dodał Bocheński.

Tym samym nawiązał on do kontrowersji związanych z projektowaną przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji ustawą o otwartych zasobach. Celem proponowanych regulacji jest udostępnienie obywatelom tego, co zostało wytworzone za publiczne pieniądze. W świetle założeń instytucje miałyby zostać zobowiązane do udostępniania w formie cyfrowej: kopii zasobów dziedzictwa kulturowego, materiałów edukacyjnych i zasobów naukowych. Do przykładów takich treści należą: wyniki badań, opracowania naukowe, mapy, filmy, raporty i programy telewizyjne.

ZAiKS uważa, że to zagrożenie dla kultury wysokiej, w przeważającej mierze finansowanej z pieniędzy publicznych, że w projekcie ustawy znalazły się rozwiązania, które wkraczają w obszar osobistych praw autorskich i że ustawa może zamykać indywidualnym twórcom drogę do eksploatacji i uzyskiwania środków utrzymania.

"Najogólniej mówiąc: jest to przede wszystkim niebezpieczeństwo ograniczania, wręcz - odbierania twórcom praw autorskich w epoce tzw. nowych technologii. Godziłoby to nie tylko w interes materialny autorów, ale i w sam fundament nowożytnej kultury europejskiej, jakim była dotychczas indywidualność i suwerenność twórcy wobec własnego dzieła. ZAiKS robi co może, aby niebezpieczeństwu temu zapobiegać" - tłumaczył Bocheński.

Obecny na uroczystości minister administracji i cyfryzacji Michał Boni zwrócił uwagę na wyniki badań, które wskazują, że - szczególnie dla młodych generacji - ważniejszy jest dostęp niż własność.

"Niektórzy mogliby fałszywie wywnioskować, że można (...) konfliktować ze sobą dostęp z własnością. Nic bardziej mylnego. Przecież dostęp, nawet ten najbardziej masowy, powinien i może respektować prawa własności. Trzeba tylko znaleźć nowe modele prawne, nowele modele biznesowe" - przekonywał Boni.

"Ja już sobie nie dam wmówić, po wielu miesiącach tej debaty, że jestem tym, który chce wydziedziczyć twórców. Nie. Chcę razem z państwem dyskutować o tym, co jest ważne dla polskiej publiczności, żeby te dobra, które tworzycie były jak najbardziej dostępne - z gwarancją waszych praw autorskich" - tłumaczył minister.

Boni apelował też o więcej zaufania, a mniej podejrzliwości i zawiści. "Twórzmy i chrońmy. Róbcie państwo to, co przez minione 95 lat. Jesteście niesłychani potrzebni" - zapewnił.

Podczas gali wręczono brązowe medale Gloria Artis, przyznane przez ministra kultury Bogdana Zdrojewskiego Marii Etienne, Elżbiecie Kowalskiej i Jakubowi Sienkiewiczowi. Nagrodę specjalną odebrał Jacek Bocheński. Medal okolicznościowy ZAiKS - Ilona Łepkowska. Wręczono też odznaki honorowe.

W Polsce ZAiKS był pierwszą organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, jeszcze zanim powołała je do życia ustawa z 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych. ZAiKS chroni utwory zarówno członków stowarzyszenia, jak i twórców, którzy powierzyli mu swoje utwory pod ochronę. (PAP)

agz/ abe/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL