Zabytkowa kopalnia Guido w Zabrzu (kiedyś Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego Guido) to nieczynna kopalnia węgla kamiennego, udostępniona do zwiedzania. Wchodzi w skład Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu jako Kompleks Kopalnia Guido. Kompleks to dwie sąsiadujące ze sobą lokalizacje w Zabrzu. Fot. PAP/Zbigniew Meissner
Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu (MGW) przygotuje i udostępni nowe podziemne trasy turystyczne - historyczną i ratowniczą - dzięki wartemu ponad 76 mln zł projektowi unijnemu dotyczącemu Sztolni Królowa Luiza.
Jak przekazało Muzeum w mediach społecznościowych, w grudniu m.in. zamówiono prace przy poszerzeniu dworca kolejki podwieszanej, a także rozpoczęły się specjalistyczne roboty górnicze. Placówka wskazała, że to pierwsze etapy jej podziemnej transformacji, przybliżające do uruchomienia tam nowej, widowiskowej trasy turystycznej.
MGW to największy i najpopularniejszy górniczy kompleks turystyczny w Polsce, w którego skład wchodzą m.in. Kopalnia Guido i Sztolnia Królowa Luiza. Muzeum oferuje m.in. najgłębiej położone w kraju trasy turystyczne, przejażdżkę podwieszaną kolejką, podziemny spływ łodziami czy urządzone w monumentalnej wieży ciśnień Carboneum.
Większość z tej oferty przygotowano dzięki funduszom unijnym z poprzednich europejskich perspektyw finansowych. Pod kątem obecnej perspektywy MGW przygotowało projekt „Ochrona i podniesienie atrakcyjności turystycznej podziemnych wyrobisk Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu” o wartości 76,6 mln zł współfinansowany 50 mln zł z działania 7.1. Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-27.
Zgodnie z opisem ze strony programu FENiKS projekt MGW zakłada stworzenie nowych tras podziemnych – historycznej i ratowniczej – oraz modernizację popularnego już spływu łodziami. W podziemiach prowadzone będą nowe lekcje edukacyjne. Zakładane są też działania zwiększające dostępność oferty dla różnych odbiorców – od rodzin z dziećmi, przez młodzież szkolną, po seniorów i turystów z zagranicy.
Zakres techniczny projektu obejmuje m.in. przeprowadzenie specjalistycznych prac górniczych i instalacyjnych w podziemiach Sztolni Królowa Luiza. Obejmą one m.in. uszczelnienie części wyrobisk, montaż systemu wentylacji, zabudowę toru kolejki podwieszanej czy instalację windy w szybie Wilhelmina. Zakupione zostanie wyposażenie do uruchomienia i obsługi tras turystycznych, w tym łodzie i pompy ciepła.
Przeprowadzone zostaną też roboty budowlane w części naziemnej - Strefie Carnall. Zyska ona nowe funkcjonalności dzięki przebudowie budynków kompresorów, rozdzielni 6 kV, zmiękczalni oraz budynku 7a. W ostatnim z nich powstanie punkt gastronomiczny ze sklepikiem. Przewidziano też budowę systemu zagospodarowania wód deszczowych.
Rozwój cyfrowy obejmie modernizację strony internetowej muzeum, zakup sprzętu do transmisji online i aplikacji mobilnej do samodzielnego zwiedzania, a także oprogramowanie do tworzenia bibliotek cyfrowych. Zaplanowane są też: konserwacja i digitalizacja wybranych muzealiów oraz udostępnienie ich w formie online.
Działania edukacyjne i promocyjne to organizacja warsztatów, koncertów, spektakli i wystaw związanych z kulturą śląską. Zakładane są szkolenia i studia podyplomowe dla pracowników, a także działania zwiększające świadomość ekologiczną. Planowana jest współpraca międzynarodowa z partnerami ze Słowenii, Hiszpanii i Czech oraz przygotowanie strategii promocji zabytku.
Na początku grudnia MGW poinformowało o zamówieniu prac dotyczących podziemnego peronu Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej. To tam, po zjeździe pod ziemię trasą kolejki podwieszanej w krętej upadowej, zaczyna się zwiedzanie kompleksu Sztolni Królowej Luzy.
„Wydłużenie peronu o 6,5 metra to nie tylko liczba w projekcie. To więcej przestrzeni, więcej komfortu i więcej bezpieczeństwa. To także swoboda działania, dzięki której kolejka podwieszana będzie mogła wozić turystów każdego dnia, przez cały rok, niezależnie od prowadzonych prac górniczych” - wyjaśniła placówka.
W poprzednich latach MGW współprowadziły Urząd Miasta Zabrze oraz Urząd Marszałkowski Woj. Śląskiego. Od początku ub. roku, wobec kłopotów finansowych miasta, samorząd regionu pozostał jedynym organizatorem.
Zabrze było pionierem w kwestii turystyki przemysłowej w Polsce. W 1965 r. w mieście otwarto Ośrodek Propagandy Górnictwa, czyli pierwszą podziemną trasę turystyczną w kopalni węgla kamiennego. Utworzono ją w jednym z pól kopalni Zabrze, czyli dawnej kopalni Królowa Luiza. Natomiast MGW otwarto w 1981 r. Podlegało ono wówczas Ministerstwu Górnictwa i było jedyną placówką muzealną poświęconą tej branży w kraju.
W ostatnich kilkunastu latach Muzeum Górnictwa Węglowego znacznie rozszerzyło ofertę. W oparciu o dawną kopalnię doświadczalną Guido prowadzi zabytkową kopalnią z dwoma podziemnymi poziomami do zwiedzania, a w oparciu o dawną kopalnię Luiza - kompleks, z pokonywanym łodziami ponadkilometrowym fragmentem dawnej sztolni odwadniającej, z wyjściem w centrum Zabrza.
Z kolei w kopule zrewitalizowanej wieży ciśnień działa Carboneum: popularyzatorsko-naukowa wystawa o węglu jako pierwiastku w przyrodzie oraz jego wadze we współczesnym świecie.
Muzeum Górnictwa Węglowego jest koordynatorem działającego w regionie Szlaku Zabytków Techniki Woj. Śląskiego, a także corocznego święta szlaku pod nazwą „Industriada”, które z czasem stało się również świętem całego regionu.
Placówka prowadzi też działalność naukową, jest m.in. realizatorem projektów digitalizacji dziedzictwa górniczego – likwidowanych zakładów i wyrobisk z urządzeniami oraz dokumentacją.(PAP)
mtb/ agz/
