Westerplatte, 07.09.1939 r. Kapitulacja Westerplatte. Nz. Major Henryk Sucharski (P), dowódca załogi Westerplatte, melduje niemieckiemu gen. Eberhardtowi fakt kapitulacji polskiej placówki. Fot. PAP/CAF/reprod.
Pistolet należący do mjr. Henryka Sucharskiego, dowódcy Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, trafił do zbiorów Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Będzie eksponowany w ramach projektu „Wejście w historię”.
– W życiu muzealników zdarzają się cuda. Przekazanie do naszych zbiorów, 80 lat po śmierci mjr. Sucharskiego, jego pistoletu jeszcze niedawno było trudne do wyobrażenia – powiedział dyrektor muzeum prof. Rafał Wnuk.
Zaznaczył, że radość muzealników jest tym większa, iż Gdańsk staje się miejscem, w którym konsekwentnie gromadzone są pamiątki po dowódcy obrony półwyspu.
– Przypomnę, że część z nich znajduje się w zbiorach Muzeum Gdańska. Bez tych eksponatów zbudowanie ciekawej, przekonującej muzealnej opowieści o Westerplatte – jednym z najważniejszych polskich miejsc pamięci – byłoby niezwykle trudne – podkreślił dyrektor.
Eksponat podarował gdańskiej instytucji gen. Henryk Dziewiątka. Jest to pistolet FN 1910 kalibru 7,65 mm, produkcji belgijskiej.
Od 28 stycznia do końca marca br. pistolet będzie prezentowany w budynku Muzeum II Wojny Światowej, w gablocie na poziomie minus 3. W przyszłości stanie się częścią wystawy stałej w powstającej siedzibie Muzeum Westerplatte – oddziale Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
Mjr Henryk Sucharski (1898–1946) był dowódcą Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte i dowodził jej obroną w pierwszych dniach II wojny światowej.
Jak podało muzeum, po wyzwoleniu z niemieckiej niewoli od 25 stycznia 1946 r. służył w 2. Korpusie Polskim we Włoszech. Ze względu na zły stan zdrowia od 19 sierpnia 1946 r. przebywał w wojskowym szpitalu nr 92 w Neapolu.
Pod koniec sierpnia 1946 r. spotkał się z kapelanem wojskowym ks. Janem Mertą (1912–2022), który udzielił mu sakramentu spowiedzi. Podczas pożegnania Sucharski podarował duchownemu pistolet używany przez siebie w latach 1945–1946. Major, przewidując swoją śmierć, chciał, aby jego prywatna broń powróciła do Polski.
30 sierpnia 1946 r. mjr Sucharski zmarł. Został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Casamassima. Ceremonię pogrzebową odprawił ks. Merta, który opiekował się nekropolią do 1968 r.
Po powrocie do kraju duchowny stał się jednym z inicjatorów ekshumacji oraz przeniesienia do Polski prochów Henryka Sucharskiego, co było ostatnią wolą zmarłego.
W kolejnych latach ks. Merta mieszkał i posługiwał w Przemyślu. Pistolet otrzymany od majora uznawał za najcenniejszą pamiątkę. W 1998 r., podczas mszy z okazji 55-lecia swoich święceń kapłańskich, przekazał go płk. Henrykowi Dziewiątce, ówczesnemu dowódcy 14. Brygady Pancernej Ziemi Przemyskiej.
We wrześniu 2025 r. gen. Henryk Dziewiątka przekazał pistolet w darze Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
Cykl „Wejście w historię” to inicjatywa M2WŚ, w ramach której prezentowane są wybrane, dotychczas nieeksponowane przedmioty z kolekcji muzeum. Każda odsłona cyklu poświęcona jest konkretnemu wydarzeniu, rocznicy lub zagadnieniu z okresu wojny i okupacji — a jej celem jest przybliżenie zwiedzającym historii poprzez osobiste świadectwa i rzadziej pokazywane artefakty.(PAP)
pm/ lm/
