Certyfikaty akcyjne. Fot. Stowarzyszenie Papierników Polskich
W Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju zostanie otwarta w poniedziałek wystawa „Papier, który budował Polskę. Certyfikaty akcyjne XIX-XX w.”. Znajduje się na niej 61 certyfikatów akcyjnych z lat 1912-1939, które są świadectwem życia gospodarczego na ziemiach polskich.
Jak powiedziała PAP Izabela Mieczkowska z Działu Promocji i Wydawnictw Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, dokumenty te mają unikatową wartość nie tylko jako świadectwa rozwoju przedsiębiorczości na ziemiach polskich, lecz także jako dzieła sztuki użytkowej o wysokich walorach artystycznych. - Dzięki znakomitemu poziomowi projektów graficznych historyczne polskie certyfikaty akcyjne są dziś uważane za jedne z najpiękniejszych w Europie - powiedziała Mieczkowska.
Duszniccy muzealnicy poinformowali, że na wystawie zaprezentowano 61 certyfikatów akcyjnych z lat 1912-1939. To część kolekcji Tomasza Staniszewskiego. - Reprezentują szeroki wachlarz branż, które pełniły wówczas istotną funkcję w życiu gospodarczym na ziemiach polskich. Odnaleźć tu można kluczowe gałęzie mające budować potęgę gospodarczą kraju, takie jak przemysł metalowy - wyjaśniła Mieczkowska.
Oprócz tego na wystawie można znaleźć certyfikaty akcyjne spółek reprezentujących przemysł naftowy, na których powtarza się motyw szybu naftowego. Dokumenty dotyczą też przemysłu spożywczego, drzewnego czy rolnictwa.
Nie zabrakło również akcji spółek bardziej niszowych branż, na przykład poznańskiej fabryki przyrządów gimnastycznych Stadjon. Świadectwem epoki jest wyemitowana w latach 30. XX w. akcja spółki Jurata – Uzdrowisko na Półwyspie Helskim. Z jednej strony to dowód rozwoju kąpielisk nadmorskich, a z drugiej strategii związanych z promocją krajowej turystyki.
Mieczkowska zaznaczyła, że choć w przypadku większości z nich nie są znane nazwiska projektantów, istnieją wyjątki. Jednym z nich jest certyfikat akcyjny spółki Polska Ruda Żelazna wyemitowany w 1923 r. Grafikę do niego zaprojektował malarz i witrażysta Józef Mehoffer. Co podkreśliła Mieczkowska, zaangażowanie wybitnego artysty w nadanie odpowiedniej oprawy plastycznej papierom wartościowym jest świadectwem wprzęgnięcia sztuki w służbę kapitałowi oraz tego, jak w dwudziestoleciu międzywojennym przenikała ona wszelkie dziedziny życia.
Jak powiedziała PAP Mieczkowska, system emisji takich akcji był dokładnie taki sam jak dziś. Akcjonariusze każdego roku pobierali dywidendę, a akcje były notowane na giełdach. W razie większego zainteresowania konkretną spółką kurs wzrastał. Gdy spółka miała problemy finansowe, inwestorzy wyprzedawali akcje, przyczyniając się do spadku ich ceny giełdowej.
- Wyglądało to identycznie jak dziś. Tylko że przed II wojną światową poświadczenia posiadania akcji były drukowane w formie pięknych certyfikatów, a dziś są zwykłymi zapisami w pamięci komputerów Giełdy Papierów Wartościowych - powiedziała Mieczkowska.
Wystawę można oglądać do 29 czerwca. Podczas otwarcia w poniedziałek o godz. 17 będzie można wysłuchać prelekcji prof. Tomasza Głowińskiego pt. „Historia towarzystw akcyjnych”.
Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju to jedyny zachowany i wciąż działający obiekt tego typu w Polsce i jeden z nielicznych w Europie. Od lat aktywnie promuje postawy proekologiczne, organizując m.in. wystawy edukacyjne („Makulatura – surowiec XXI wieku”) oraz coroczne Święto Papieru. (PAP)
kak/ miś/
