Cmentarz Grabiszyński we Wrocławiu. Fot. Zarząd Cmentarzy Komunalnych we Wrocławiu
Tuż przed rocznicą bitwy pod Monte Cassino w sieci pojawiło się zdjęcie, z którego wynika, że grób jednego z jej uczestników ma ulec likwidacji. Autorzy dezinformacji posłużyli się zdjęciem z 2017 roku, obecnie grób weterana jest pod opieka IPN, a nawet został odnowiony w 2022 roku.
18 maja 1944 roku po niezwykle zaciętych walkach Drugi Korpus Polski dowodzony przez gen. Władysława Andersa zdobył masyw Monte Cassino wraz ze znajdującym się tam klasztorem Benedyktynów.
Tuż przed 82. rocznicą bitwy na platformach społecznościowych pojawiły się nieprawdziwe informacje, według których znajdujący się na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu grób polskiego żołnierza spod Monte Cassino, Antoniego Niewęgłowskiego, został przeznaczony do likwidacji. Na jego miejscu miałby rzekomo zostać pochowany obywatel Ukrainy.
Do dezinformujących wpisów autorzy załączali zdjęcie grobu, z przyklejoną do niego kartką: „Uwaga: grób przeznaczony do likwidacji z powodu wygaśnięcia uprawnień”. Jeden z takich wpisów zgromadził na portalu X ponad 121 tys. wyświetleń.
Okazuje się jednak, że zdjęcie ma już ponad 9 lat. Francuska agencja AFP ustaliła, że zostało opublikowane 6 października 2017 r. na facebookowym profilu „Mogiłę pradziada ocal od zapomnienia”. Jeszcze tego samego dnia ówczesny prezydent Wrocławia Rafał Dutkiewicz poinformował na portalu X (wówczas Twitter), że obejmie ten grób opieką.
Rok później, 22 listopada 2018 roku, uchwalona została ustawa o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski, na podstawie której IPN prowadzi ewidencję tych grobów. Również grób Antoniego Niewęgłowskiego znajduje się dziś w tej ewidencji. Z Biuletynu Informacji Publicznej IPN można wyczytać, że grób znajduje się na Cmentarzu Grabiszyńskim na polu 19, pod numerem 136/16. Z art. 7 ustawy o grobach weteranów wynika również, że Instytut może ponosić m.in. koszty budowy i utrzymania takich grobów.
Dodatkowo, według informacji dostępnych na stronie internetowej IPN we Wrocławiu, grób Niewęgłowskiego na cmentarzu Grabiszyńskim został odnowiony i poświęcony 17 maja 2022 r. Fałszywe informacje na jego temat pojawiały się już w 2024 roku. Wrocławski IPN dementował wtedy doniesienia o likwidacji grobu, przypominając, że został on odnowiony i opłacony na 10 lat.
Antoni Niewęgłowski brał udział w walkach o Monte Cassino jako żołnierz 3. plutonu 3. szwadronu 1. Pułku Ułanów Krechowieckich, w ramach 2. Warszawskiej Brygady Pancernej. Przeszedł cały szlak bojowy tej jednostki, awansując międzyczasie ze stopnia plutonowego do wachmistrza. Został odznaczony m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami. W 1947 roku powrócił do Polski. Zamieszkał we Wrocławiu, gdzie zmarł 11 lutego 1956 r.
Monte Cassino było w czasie II wojny światowej kluczową niemiecką pozycją obronną na tzw. linii Gustawa. Miała ona uniemożliwić aliantom zdobycie Rzymu. W bitwie zginęło 923 polskich żołnierzy, 2931 zostało rannych, a 345 uznano za zaginionych. W 1945 roku na Monte Cassino otwarto Polski Cmentarz Wojenny, na którym pochowanych jest - według różnych źródeł - od ok. 1050 do ponad 1070 żołnierzy Drugiego Korpusu Polskiego. W 1970 r. na Monte Cassino pochowano zmarłego w Londynie gen. Władysława Andersa.
W poniedziałek prezydent Karol Nawrocki wraz z małżonką wezmą udział w uroczystościach upamiętniających 82. rocznicę bitwy o Monte Cassino. (PAP)
wm/ pś/ aszw/
