Edgar Morin (1921-2026) - francuski filozof, socjolog, politolog i reżyser filmowy
Francuski socjolog i filozof Edgar Morin zmarł w piątek w wieku 104 lat - poinformowała w sobotę jego rodzina. Morin był jednym z najważniejszych współczesnych intelektualistów francuskich, badaczem transdyscyplinarnym, zajmującym się różnymi dziedzinami. Wiele jego książek ukazało się w Polsce.
O śmierci naukowca poinformowała jego żona Sabah Abouessalam Morin, podkreślając, że do ostatnich dni był on uważnym obserwatorem świata i spraw ludzkich.
Morin był autorem około 40 książek, z których wiele przetłumaczono na języki obce. Historyk, filozof, sięgający też do nauk ścisłych, starał się przekraczać granice między dyscyplinami. Swoje dzieło uważał za refleksję nad człowiekiem na podstawie danych dostarczanych przez naukę.
„Im bardziej poznajemy człowieka, tym mniej go rozumiemy. Rozdzielanie dyscyplin rozbija go na części, pozbawia życia, ciała, złożoności” - pisał Morin w sześciotomowej pracy filozoficznej „Metoda”.
Urodził się jako Edgar Nahoum 8 lipca 1921 roku w Paryżu w rodzinie żydowskiej pochodzącej z Salonik, która wyemigrowała do Francji. W 1941 roku wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej i został członkiem ruchu oporu, przyjmując pseudonim Morin. Do partii komunistycznej należał 10 lat, a w 1959 roku opublikował książkę „Samokrytyka”, w której przyznawał się do zaślepienia stalinizmem. W tym samym czasie był współzałożycielem komitetu intelektualistów przeciwko wojnie algierskiej.
Tuż po II wojnie światowej zajmował się dziennikarstwem, a od 1950 roku pracował w Narodowym Centrum Badań Naukowych (CNRS). Był prekursorem socjologii współczesności, interesował się zjawiskami mało badanymi przez tę dziedzinę, jak kino, nowe technologie, sport, aspiracje młodego pokolenia. W latach 80. opracował podejście, które opisywał jako „złożoność”, polegające na łączeniu dyscyplin i koncepcję „myślenia złożonego” - łączącego sprzeczności i szukającego powiązań różnych zjawisk.
Morin był doktorem honoris causa 38 uniwersytetów. W Polsce wydano m.in. takie jego książki jak „Zagubiony paradygmat - natura ludzka”, „Duch czasu”, „Świat nowożytny a kwestia żydowska”, „Kino i wyobraźnia”, „Ziemia-Ojczyzna”, „O naturze Związku Radzieckiego”.
Z Paryża Anna Wróbel (PAP)
