Uroczystości dla upamiętnienia deportacji z lat 1940-1941 przeprowadzonych przez władze ZSRR. Fot. Muzeum Pamięci Sybiru
Warsztaty edukacyjne i zwiedzanie wystaw, kwiaty od władz w miejscach pamięci związanych z deportacjami - tak w Białymstoku obchodzone są rocznice dwóch masowych deportacji obywateli polskich na Wschód dokonanych w czerwcu 1940 i 1941 roku przez władze ZSRR.
W 2026 roku przypada 86. rocznica trzeciej masowej deportacji i 85. rocznica czwartej deportacji, którą przerwał wybuch wojny Niemiec z ZSRR.
Cykl wydarzeń przypominających o tych rocznicach przygotowało Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku - jedyna taka placówka w kraju. W minioną sobotę zorganizowano tam warsztaty edukacyjne, można też było zwiedzić wystawę „Art of Remembrance – sztuka pamięci” i wysłuchać zgromadzonych w muzeum relacji sybiraków.
W niedzielę z przewodnikiem można było zwiedzić wystawę „Tamtego lata zabrano nas z domu” dotyczącą właśnie czerwcowych deportacji z 1940 i 1941 roku.
Obchody zakończą w poniedziałek (22 czerwca) uroczystości z udziałem władz państwowych i samorządowych; kwiaty będą składane m.in. przy pomniku - Grobie Nieznanego Sybiraka.
Historycy przypominają, że trzecia akcja deportacyjna (ostatnia z przeprowadzonych w 1940 roku) objęła głównie tzw. bieżeńców, czyli uciekinierów spod okupacji niemieckiej, wśród których dwie trzecie stanowili Żydzi. Ofiarami tej wywózki stało się wielu przedstawicieli inteligencji, m.in. lekarze i ludzie nauki. Trafili na Syberię.
Jak podkreśla dyrektor Muzeum Pamięci Sybiru prof. Wojciech Śleszyński, była to tzw. deportacja sanitarna - Sowieci wywozili bowiem osoby z dużych miast na ziemiach wschodnich przez nich okupowanych, bo brakowało mieszkań dla sowieckich urzędników, którzy mieli tam przybyć.
Czwarta deportacja zaczęła się 20 czerwca 1941 roku – w przeddzień wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej. Była wymierzona w rodziny i osoby związane z deportowanymi wcześniej grupami ludności. Akcja zaczęła się w krajach nadbałtyckich i tam została przeprowadzona do końca; na ziemiach polskich przerwał ją wybuch wojny. (PAP)
rof/ miś/
