Złoty sygnet biskupi należący do Mikołaja Bock von Schippenbeil zaprezentowany w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej w Kamieniu Pomorskim. Fot. PAP/Marcin Bielecki
Do Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej trafił złoty sygnet biskupi, którego używał Mikołaj Bock von Schippenbeil, jeden z najważniejszych duchownych i dyplomatów związanych z państwem Zakonu Krzyżackiego. Ten unikatowy pierścień pieczętny jest datowany na przełom XIV i XV w. - podało muzeum.
„Zabytki tej klasy należą do najrzadszych w zbiorach muzeów w Polsce, a ich obecność w Kamieniu Pomorskim stanowi powód do dumy i podkreśla rangę instytucji” - czytamy w informacji przekazanej PAP, z której wynika również, że w literaturze i zbiorach muzealnych nie są dotąd znane bezpośrednie analogie tego typu złotego sygnetu biskupiego w skali Europy.
Jak podało MHZK, sygnet został przekazany do muzeum przez osobę prywatną, która pragnie pozostać anonimowa, a która jednocześnie - w uznaniu za ten niezwykle cenny gest - otrzyma nagrodę finansową Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
„Sygnet stanowił osobistą pieczęć biskupa chełmińskiego i kamieńskiego, używaną w sprawach prywatnych. Wykonany z litego złota, o precyzyjnie opracowanej formie, zachwyca zarówno kunsztem złotniczym, jak i bogatą symboliką. Obrączka o średnicy zewnętrznej 25 mm (wewnętrznej 22 mm) rozszerza się ku górze, przechodząc w sześciokątny typariusz o wymiarach 12 × 13 mm; całość waży 10,43 g. Typariusz ma formę sześciokąta i wykonany jest w rytowaniu wklęsłym, co umożliwiało wykonywanie odcisków w wosku. W jego centralnej części znajduje się tarcza herbowa z krzyżem wpisanym w koło – znak identyfikowany jako herb diecezji chełmińskiej” - opisała placówka.
W opisie czytamy również: „Wokół biegnie legenda zapisana minuskułą gotycką: s + n + epi + colmens. Jej rozwinięcie brzmi: sigillum nicolai episcopi colmensis, co w tłumaczeniu na język polski oznacza: pieczęć Mikołaja, biskupa chełmińskiego. Krawędź pola pieczęci zdobi charakterystyczny sznur perełkowy, typowy dla wysokiej klasy wyrobów złotniczych późnego średniowiecza”.
Jeśli chodzi o dekoracje obrączki, po obu stronach typariusza znajdują się przedstawienia drapieżnych zwierząt – najpewniej lwów lub panter – ukazanych w dynamicznym ruchu, z odmiennie skierowanymi głowami. „W średniowiecznej symbolice mogło to oznaczać podwójną naturę władzy biskupiej: czuwanie nad ładem duchowym oraz aktywne działanie w świecie polityki i administracji” - wyjaśniło muzeum.
Jak opisało MHZK, Mikołaj Bock von Schippenbeil żył na przełomie XIV i XV wieku; pochodził prawdopodobnie z niemieckiej rodziny mieszczańskiej z Sępopola (Schippenbeil) nad Łyną, na obszarze państwa Zakonu Krzyżackiego. W źródłach pojawia się od 1 maja 1388 roku. W latach 1388–1391 pełnił funkcję generalnego prokuratora Zakonu Krzyżackiego w Rzymie, reprezentując jego interesy przed kurią papieską. Brał udział w działaniach dyplomatycznych o znaczeniu międzynarodowym, m.in. w negocjacjach krzyżacko-polskich oraz w okresie kształtowania się unii polsko-litewskiej.
W 1390 roku, po śmierci biskupa Reinharda von Sayn, został wybrany biskupem chełmińskim. Droga do objęcia urzędu była jednak dramatyczna – w trakcie podróży, w Czechach, w Budziejowicach, został uprowadzony i uwięziony. Na wolność wyszedł dopiero wiosną 1391 roku dzięki interwencji wielkiego komtura Konrada Wallenroda. W 1398 roku papież Bonifacy IX, na prośbę Mikołaja, przeniósł go na biskupstwo kamieńskie, dokonując zamiany z Janem Kropidło. Jako biskup kamieński sprawował władzę nie tylko duchowną, ale również świecką nad rozległym władztwem biskupim, obejmującym m.in. ziemie kołobrzeską, koszalińską, karlińską i bobolicką.
Mikołaj utrzymywał ścisłe kontakty z papiestwem. W czasie pontyfikatu papieża Grzegorza XII przebywał w Rzymie, gdzie powierzono mu prestiżową funkcję – dowódcy (kasztelana) Zamku Świętego Anioła. Od kwietnia do lipca 1407 roku kierował tą kluczową twierdzą papieską. W czerwcu tego samego roku papież schronił się tam podczas zbrojnego ataku króla Neapolu Władysława Andegaweńskiego.
Działał również jako dyplomata papieski i uczestnik wydarzeń związanych z wielką schizmą zachodnią. Pozostał wierny papieżowi rzymskiemu Grzegorzowi XII i w 1409 roku brał udział w zgromadzeniu jego zwolenników w Cividale del Friuli.
Jako biskup kamieński prowadził aktywną politykę, m.in. w konflikcie z księciem słupskim Bogusławem VIII. Uzyskał bullę papieża Innocentego VII oddającą diecezję pod opiekę Zakonu Krzyżackiego, a na księcia nałożył klątwę kościelną. Po wydarzeniach 1410 roku i osłabieniu pozycji Zakonu Krzyżackiego utracił jego protekcję, a jego sytuacja polityczna uległa pogorszeniu. Zmarł po 4 lipca 1410 roku; ostatni znany dokument wystawił w Myśliborzu, gdzie prawdopodobnie został pochowany.
Wystawę można oglądać w Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. (PAP)
bar/ misz/ zan/
