Kamienica przy Alejach Jerozolimskich 101 w Warszawie (druga od prawej). Fot. PAP/Longin Wawrynkiewicz
Kamienica przy Alejach Jerozolimskich 101 została wpisana do rejestru zabytków. Wzniesiono ją w latach 1937–1938 dla Gustawa Pala, współwłaściciela rodzinnej firmy chemicznej „Dobrolin”, produkującej niezwykle popularną przed wojną pastę do butów - poinformował mazowiecki konserwator zabytków.
Dodał, że jest to jeden z tych budynków, które przypominają, że przedwojenna Warszawa była miastem nowoczesnym, eleganckim i architektonicznie odważnym.
Za projekt kamienicy odpowiedzialny był duet architektów – Jerzy Gelbard i Roman Sigalin, którzy w swoich projektach często inspirowali się architekturą Paryża.
Pięciopiętrowa fasada przy Alejach Jerozolimskich została obłożona płytami z piaskowca szydłowieckiego. Kompozycję przecinają cztery charakterystyczne wykusze, a na skrajnych osiach umieszczono głębokie wnęki balkonowe. Budynek jest przykładem luksusowej architektury mieszkaniowej końca lat trzydziestych XX wieku.
„Ale prawdziwa podróż w czasie zaczyna się po przekroczeniu bramy. Za dużymi, oszklonymi wrotami znajduje się przestronna sień, w której do dziś zachowały się elementy wystroju w stylistyce art déco. Brązowe lastryko na ścianach, charakterystyczna kolorowa posadzka, a a także dawna konsjerżka tworzą wnętrze, które wciąż pozwala poczuć atmosferę eleganckiej, przedwojennej Warszawy” - zaznaczył konserwator.
Wzniesione w latach 1939–1940 oficyny, choć powstały później niż budynek frontowy, tworzą z nim spójną całość. „Zachowały się tam również cenne elementy oryginalnego wystroju – stolarka drzwiowa, dawne klamki i dzwonki, a także charakterystyczne posadzki. Między frontem a oficynami znajduje się natomiast zaskakująco zielone, półotwarte podwórze – prawdziwa enklawa w środku jednej z najbardziej ruchliwych części Warszawy” - przekazał konserwator.
Podczas II wojny światowej budynek został zaminowany, jednak ostatecznie nie doszło do jego wysadzenia. W 1945 roku rozpoczęło się grabienie wyposażenia kamienicy, lecz mieszkańcom udało się uratować część cennej stolarki oraz dekoracji.
Po wojnie przez kolejne lata mieściły się tu m.in. instytucje związane z handlem i dyplomacją. W latach 1960–1968 mieszkała tutaj Ida Kamińska – wybitna aktorka i dyrektorka Teatru Żydowskiego w Warszawie.(PAP)
mas/ ugw/
