W Kamesznicy uroczystości dla upamiętnienia żołnierzy NSZ, ofiar operacji „Lawina”. Fot. IPN
Upamiętnienie 80. rocznicy mordu dokonanego na żołnierzach VII Śląskiego Okręgu NSZ odbędzie się w niedzielę (20 września) w Kamesznicy na Żywiecczyźnie, gdzie spoczywają ofiary – poinformował PAP katowicki oddział IPN, który współorganizuje uroczystości.
Jan Kwaśniewicz, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Katowicach, przypomniał, że 20 września wpisuje się symbolicznie w dwa istotne wydarzenia. Przyjmuje się, że tego dnia w 1942 roku zostały utworzone Narodowe Siły Zbrojne. - Jest to data wydania przez płk. Ignacego Oziewicza rozkazu o objęciu funkcji pierwszego komendanta NSZ – wskazał.
Kwaśniewicz powiedział, że wrzesień jest zarazem miesiącem, w którym w 1946 roku funkcjonariusze aparatu bezpieczeństwa przeprowadzili operację „Lawina”, wymierzoną w najdłużej działający okręg NSZ – zgrupowanie pod dowództwem kpt. Henryka Flamego „Bartka”. W jej wyniku życie straciło prawdopodobnie około 100 partyzantów. - Było to najtragiczniejsze wydarzenie, jakie dotknęło powojenne podziemie antykomunistyczne – oznajmił Jan Kwaśniewicz.
Niedzielne uroczystości, organizowane przez IPN oraz Związek Żołnierzy NSZ, zapoczątkuje msza święta w Kościele Najświętszej Maryi Panny w Kamesznicy. Po niej uczestnicy przejdą na Cmentarz Wojenny Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych, gdzie odbędzie się druga część. Wygłoszone zostaną przemówienia i oddana salwa honorowa.
Uroczystościom patronuje prezydent RP Karol Nawrocki. Udział w nich zapowiedział zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.
Rzeczniczka katowickiego oddziału Instytutu Monika Kobylańska powiedziała, że tegoroczne wydarzenie zapoczątkuje cykl uroczystości, które będzie się odbywał co roku 20 września.
Jan Kwaśniewicz przypomniał, że operacja „Lawina” polegała na przekonaniu władz Okręgu VII NSZ o konieczności ewakuacji partyzantów na tereny Opolszczyzny. Ubowcy zamierzali ich tam wyeliminować. W trzech transportach wywieźli żołnierzy z Beskidów i zamordowali. Szczątki potajemnie pochowali w nieznanych miejscach.
IPN w trakcie badań, śledztwa oraz prac o charakterze poszukiwawczo-archeologicznych ustalił dwa miejsca pochówku. Szczątki ekshumowano i rozpoczęto prace identyfikacyjne. Instytut podjął też działania, by przygotować godne miejsce pochówku.
- Cmentarz Wojenny Żołnierzy NSZ powstał w 2025 roku. 7 maja odbył się uroczysty pogrzeb z udziałem prezydenta RP Karola Nawrockiego. Na nekropolii w Kamesznicy spoczęło niemal 60 żołnierzy - powiedział Kwaśniewicz. (PAP)
szf/ miś/
