Warszawa, 19.10.2026. Fotograf Czesław Czapliński na otwarciu wystawy „Wajda / Czapliński intymnie”, w Teatrze 6. Piętro. Fot. PAP/Marcin Obara
Kulisy wielkich produkcji filmowych i teatralnych Andrzeja Wajdy, a także sceny z rodzinnego życia reżysera można oglądać na plenerowej wystawie na warszawskim Placu Centralnym przy PKiN w Warszawie. Autorem zdjęć jest Czesław Czapliński.
Na wystawę „Wajda/ Czapliński intymnie” można zobaczyć zdjęcia związane z drogą twórczą Andrzeja Wajdy, autora takich filmów jak m.in. „Popiół i diament”, „Ziemia obiecana”, „Wesele” i „Brzezina”, laureata Oscara za całokształt twórczości. Zwiedzający ekspozycję na prezentowanych na Placu Centralnym zdjęciach zobaczą m.in. Annę Dymną, Jerzego Stuhra, Roberta Więckiewicza, Agnieszkę Grochowską i Beatę Tyszkiewicz, sceny z planu filmów „Wielki tydzień” i „Wałęsa. Człowiek z nadziei” i pracy przy spektaklu dla Starego Teatru w Krakowie.
„Słynny reżyser umożliwił utalentowanemu fotografowi nie tylko spontaniczne relacje z prób teatralnych i planów filmowych, ale także intymniejsze kadry z chwil rodzinnych oraz bardziej prywatnych aktywności” - pisze w towarzyszącej wystawie publikacji kuratorka Olga Nasińska.
Warszawa, 19.10.2026. Fotograf Czesław Czapliński oraz aktorka Agnieszka Grochowska na otwarciu wystawy „Wajda / Czapliński intymnie”, w Teatrze 6. Piętro w Warszawie. Wydarzenie zorganizowano w ramach obchodów Roku Andrzeja Wajdy. Fot. PAP/Marcin Obara
Ich autorem jest Czesław Czapliński, fotograf, dziennikarz i dokumentalista, autor i współautorem ponad 40 albumów i książek (m.in. „Portrety z historią”, „Wojciech Fibak – Kronika życia sportowego”, „Artyści Europie”, „Śladami Chopina w Warszawie i na Mazowszu”, „Michael Jackson”). Fotografie pochodzą z przekazanego przez artystę do Narodowego Archiwum Cyfrowego zbioru negatywów, odbitek i materiałów dokumentujących wieloletnie spotkania z Wajdą. Archiwum zostało zabezpieczone, zdigitalizowane i włączone do narodowego zasobu archiwalnego.
Reżyser, który był Polską. Mija 10 lat od śmierci Andrzeja Wajdy
- Skan klatki to dopiero początek pracy. Trzeba ustawić odpowiednią ostrość, kontrast, wykadrować. To powinien robić artysta, który wykonał fotografię - powiedział Czapliński, przyznając, że udało mu się namówić kilku znajomych artystów do przekazania swojego archiwum. - Nauczyłem się robić odpowiedni portret. Zdecydowałem się na naturalne wnętrza, w jakich moi bohaterowie żyją i pracują. Nie zapraszam ich do swojego studia, gdzie oświetlam i fotografuję. W latach 80. przez ponad 10 lat przyjaźniłem się z Jerzy Kosińskim (...) który ułatwiał mi spotkania z Kurtem Vonnegutem czy Williamem Styronem, wejście do ich mieszkań. Tam ich portretowałem. To niezmiernie ważna rzecz, gdzie się robi zdjęcie. Jeśli wyciągniemy kogoś na zewnątrz, może się poczuć osaczona, będzie inaczej wyglądała, inaczej się zachowywała - podkreślił fotograf. - Wajda wiedział jak się zachowują aktorzy, chodził, przyglądał się. Był skromny, nie robił żadnego problemu - wspominał.
Podczas poniedziałkowego otwarcia wystawy odczytano list od dr Pawła Pietrzyka, Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, w którym podkreślił on, że „to ważna lekcja o znaczeniu pamięci, odpowiedzialności za dziedzictwo kulturowe oraz o roli archiwów w zachowaniu świadectw naszej historii”. Andrzej Wajda -zaznaczył - należał do artystów, którzy potrafili „opowiadać o Polsce w sposób zrozumiały dla całego świata. Jego filmy kształtowały zbiorową wyobraźnię kolejnych pokoleń Polaków, stając się częścią narodowego i europejskiego dziedzictwa kulturowego. Dlatego fotografie, prezentowane na tej wystawie mają wartość znacznie wykraczającą poza dokumentację codzienności wielkiego reżysera. Są świadectwem epoki, opowieścią o relacjach, twórczości, emocjach i ludziach, którzy współtworzyli z nim historię polskiej kultury”.
W 100. rocznicę urodzin i dziesiątą rocznicę śmierci reżysera Senat RP ustanowił rok 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy - w uznaniu jego twórczości i dokonań jako współtwórcy polskiej szkoły filmowej oraz kina moralnego niepokoju, które zdefiniowały „polską pamięć historyczną i współczesną tożsamość kulturową”. Wystawa stanowi jedno z wydarzeń towarzyszących obchodom Roku Andrzeja Wajdy oraz 10. rocznicą jego śmierci.
Wystawę „Wajda/ Czapliński intymnie” oglądać będzie można do 19 listopada.
Polska Agencja Prasowa jest patronem medialnym wydarzenia. (PAP)
pj/ aszw/
