Katarzyna Puchalska. Fot. PAP/Radek Pietruszka
Moim wielkim marzeniem jest, żebyśmy zrozumieli, że historia jest ważna. Bardzo bym nie chciała, żeby oddawana była tylko jednej stronie. Chciałbym, żeby wszyscy czuli, że to jest coś wspólnego i potrzebnego — powiedziała PAP dyrektorka Domu Spotkań z Historią Katarzyna Puchalska.
Dom Spotkań z Historią (DSH) to instytucja kultury m.st. Warszawy. Od 20 lat upowszechnia wiedzę o historii Polski i Europy Środkowo-Wschodniej w XX wieku. Organizuje wystawy (głównie fotografii reporterskiej i dokumentalnej), spotkania autorskie, pokazy filmów, spacery historyczne oraz warsztaty. Produkuje spektakle i filmy dokumentalne, a także organizuje wydarzenia specjalne, m.in. Festiwal Bohaterek oraz cykl „Wybraliśmy wolność”. Prowadzi też jedno z największych w Polsce Archiwów Historii Mówionej.
DSH jest ponadto współorganizatorem Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego, operatorem Warszawskiego Funduszu Książki Historycznej oraz współtwórcą, wraz z UW i IBL PAN, studiów podyplomowych „Szkoła Historycznego Dokumentu Filmowego”. Wydaje też internetowy magazyn kulturalny „Dwutygodnik”.
W Studiu PAP Katarzyna Puchalska podkreśliła, że nie zna wielu innych instytucji, które popularyzują historię w taki sposób, jak właśnie Dom Spotkań z Historią.
— Nie jest to muzeum ani dom kultury. Nie jesteśmy instytucją, która ma archiwa czy zasoby muzealne. Natomiast w statucie mamy wprost napisane, że naszym głównym zadaniem jest popularyzacja historii najnowszej — powiedziała.
Jej zdaniem DSH na tle innych warszawskich instytucji kultury wyróżnia to, że wstęp na większość wydarzeń jest bezpłatny. – Naszym celem, ale także moim jako dyrektorki, jest docieranie do jak najszerszego grona odbiorców, niezależnie od ich wieku, doświadczenia i wykształcenia – dodała.
Podkreśliła, że zależy jej, aby przekonywać ludzi do historii. – Chcemy im powiedzieć, wytłumaczyć, że historia to nie sprawdziany w szkole, nauka o datach czy wkuwanie czegoś na pamięć. Historia uczy krytycznego myślenia, tego, jak odróżnić prawdę od fałszu. W obecnych czasach warto sprawdzić – tak jak właśnie robi to historyk – kilka źródeł – powiedziała.
– Moim wielkim marzeniem jest to, żeby wszyscy zrozumieli, że historia jest ważna. Bardzo bym nie chciała, żeby oddawana była tylko jednej – prawej czy lewej – stronie. Chciałbym natomiast, żeby wszyscy czuli, że to jest coś wspólnego, ważnego, a także bardzo potrzebnego do życia. (...) Historia zawsze będzie narzędziem, bo ona nie jest zero-jedynkowa. I marzy mi się, żeby ludzie zaczęli o tym myśleć, żeby się nie dawali oszukiwać — podkreśliła Puchalska.
W tym roku DSH obchodzi jubileusz 20-lecia. – W tym czasie nasza oferta dotarła do ponad 4 mln osób. Zorganizowaliśmy 310 wystaw, wydaliśmy 200 publikacji, a nasze Archiwum Historii Mówionej, które długo prowadziliśmy z Ośrodkiem KARTA, liczy ponad 6,6 tys. nagrań relacji biograficznych, ponad 400 wideo oraz ponad 40 tys. zdjęć.
Puchalska wskazała, że DSH nie dysponuje wielką powierzchnią. – To nie jest gigantyczna galeria ani wielopoziomowe przestrzenie wystawiennicze, to kameralna przestrzeń. I dzięki temu, biorąc pod uwagę percepcję widzów, nie zapomną oni tak szybko o tym, co zobaczyli – powiedziała.
– Teraz mamy dwie wystawy o latach 80., ale są kompletnie różne – dodała.
Jedną z nich są „Meluzyny z wielkiej płyty. Moda i muzyka w latach 80.” (kuratorka Karolina Sulej). Meluzyna, jak czytamy na stronie DSH, to fantastyczna postać, syrena, rusałka, symbol tego, co tajemnicze i niecodzienne; obraz uwodzicielskiej kobiecości, jak w piosence Małgorzaty Ostrowskiej z filmu „Podróże Pana Kleksa” w reżyserii Krzysztofa Gradowskiego z 1986 r. Tytułowymi bohaterkami wystawy są słynne piosenkarki pop dekady lat 80.: Kora, Majka Jeżowska, Anna Jurksztowicz, Wanda Kwietniewska, Małgorzata Ostrowska i Izabela Trojanowska.
Z kolei wystawa „Lata 80. patrzą na nas” (kuratorki Monika Rudaś-Grodzka, Łucja Iwanczewska i Katarzyna Stańczak-Wiślicz) opowiada o życiu kobiet w Polsce w latach 80. Składa się głównie z fotografii obrazujących życie prywatne i publiczne kobiet znanych i nieznanych. Bohaterkami są intelektualistki, sportsmenki, opozycjonistki, naukowczynie, lekarki, nauczycielki i artystki. Na wystawie prezentowane są prace znanych fotoreporterek: Marzeny Hmielewicz, Anny Michalak-Pawłowskiej, Anny Musiałówny i Agnieszki Sadowskiej. Towarzyszą im reprodukcje prac polskich artystek: Urszuli Broll, Katarzyny Górnej, Izabelli Gustowskiej, Joanny Kabali, Natalii LL, Ireny Nawrot, Marioli Przyjemskiej, Ewy Partum oraz Janiny Kraupe-Świderskiej.
Obie wystawy są otwarte do 21 lutego 2027 r.
Jedną z nowości wydawniczych DSH jest książka „Cztery pory wojny. Opowieści z Ukrainy”, zbiór tekstów ukraińskich autorek i autorów publikowanych w „Dwutygodniku” od początku pełnoskalowej rosyjskiej inwazji.
Anna Kruszyńska (PAP)
akr/ miś/