Ochrona dziedzictwa
kultury polskiej za granicą

17.09.2019

„Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy” – wystawa w wilanowskiej oranżerii

Katedra ormiańska we Lwowoe. Fot. P. Mazur Katedra ormiańska we Lwowoe. Fot. P. Mazur

Pamiątki dawnej, wielokulturowej Rzeczpospolitej, zabytki sakralne, malowidła ścienne Jana Henryka Rosena zaprezentowane zostaną na wystawie  „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy” w Oranżerii Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Wystawa dostępna będzie dla publiczności od 2 października.

Wystawa Międzynarodowego Centrum Kultury i Instytutu POLONIKA „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy” przeniesie zwiedzających do tego niezwykłego miasta, w którym wciąż można poczuć atmosferę minionych wieków. 

Lwów jest dla Polaków miastem szczególnym. Wędrując jego uliczkami, nie sposób nie natknąć się na pamiątki dawnej, wielokulturowej Rzeczpospolitej oraz wspólnej, polsko-ukraińskiej przeszłości, których najwięcej można znaleźć w okolicach starego miasta. 

Wystawa „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy” jest też niepowtarzalną okazją do zwiedzania jednego z najstarszych i najbardziej zabytkowych kościołów Lwowa. Zostały na niej zaprezentowane zarówno architektura katedry, jak i malowidła ścienne Jana Henryka Rosena zdobiące jej wnętrze. Są one jednym z ważniejszych dzieł polskiej sztuki sakralnej okresu międzywojennego, których – ze względu na ich charakter – nie można zaprezentować poza murami katedry. Warszawska wystawa może więc być dla wielu osób pierwszą okazją do zobaczenia tych niezwykłych malowideł oraz poznania ich historii.

Oprócz dzieł Rosena z katedry ormiańskiej, wystawa prezentuje również inne realizacje malarza zdobiące wnętrza kościołów na całym świecie, a także prace wykonane do katedry ormiańskiej przez innych artystów; są to m.in. projekty przebudowy katedry wykonane przez krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego oraz projekty dekoracji ornamentalnych autorstwa Józefa Mehoffera. 

Dodatkowo wystawę wzbogacają materiały ukazujące kontekst historyczny i kulturowy dotyczący lwowskich Ormian i rozwoju wielokulturowego Lwowa, a także informacje z obszaru prac konserwatorskich prowadzonych w katedrze od 2006 r. To właśnie one stały się pretekstem do zorganizowania wystawy.

Działania konserwatorskie były prowadzone m.in. przez Stowarzyszenie Absolwentów Akademii Dziedzictwa – studiów podyplomowych realizowanych od 2001 r. przez Międzynarodowe Centrum Kultury i Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie. 

Prace finansowane przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytut POLONIKA prowadzili polscy i ukraińscy konserwatorzy pracujący pod kierunkiem prof. Joanny Czernichowskiej z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. 

Po zakończeniu tych prac Międzynarodowe Centrum Kultury stworzyło wystawę pokazaną po raz pierwszy w Krakowie w 2015 r., a następnie w wielu miastach Polski i Armenii, a jej obecna wersja prezentowana w Warszawie została uaktualniona i wzbogacona o nowe elementy.

Ekspozycję tworzą plansze i przestrzenne rekonstrukcje, ale towarzyszą jej także materiały multimedialne. Jednym z kluczowych elementów są podcasty, w których dr Joanna Wolańska, historyk sztuki specjalizująca się w twórczości Jana Henryka Rosena, zdradza fakty oraz ciekawostki dotyczące świątyni i jej twórców, a dyrektor Instytutu POLONIKA Dorota Janiszewska-Jakubiak opowiada, czym jest polskie dziedzictwo kulturowe za granicą. W podcastach znajdują się także informacje dotyczące ormiańskiej historii i kultury oraz związków Ormian ze Lwowem.

Uzupełnieniem do wystawy jest film „Przebudzone spojrzenia” ożywiający malowidła Rosena. "Sportretowane przez malarza postaci zdradzają w nim swoją tożsamość, dzięki czemu widzowie mają możliwość odkrycia tajemnic skrywających się za ich przejmującymi spojrzeniami oraz poznania relacji artystycznych panujących we Lwowie na początku XX wieku".

Dla najmłodszych widzów – Instytut POLONIKA przygotował drugi odcinek bajki edukacyjnej „Polo i Nika”, w którym bohaterowie zabierają dzieci w podróż do katedry ormiańskiej. Dzieci mają tam okazję poznać pracującego właśnie nad swoim dziełem Jana Henryka Rosena oraz dowiedzieć się, na czym polega konserwacja dzieł sztuki.

Dodatkowo w ramach ekspozycji będą prowadzone zajęcia edukacyjne według specjalnie opracowanych scenariuszy.

Towarzyszące wystawie filmy („Przebudzone spojrzenia” oraz „Polo i Nika. Katedra ormiańska”) będzie można obejrzeć również na stronie internetowej Instytutu POLONIKA www.polonika.pl. 

Wystawa „Katedra ormiańska we Lwowie i jej twórcy” będzie dostępna od 2 października do 25 listopada w Oranżerii w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Wystawie będzie towarzyszyć album „Katedra ormiańska i jej twórcy” opracowany w językach polskim, angielskim, ukraińskim i ormiańskim.

Do wstępu na wystawę upoważnia bilet do parku Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

Wystawa została objęta honorowym patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 

Organizatorami wydarzenia są: Instytut POLONIKA, Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA został powołany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 18 grudnia 2017 r. jako wyspecjalizowana państwowa instytucja kultury, której celem jest zachowanie materialnych śladów kultury polskiej za granicą oraz kształtowanie świadomości Polaków na temat ich dziedzictwa kulturowego. Projekty  Instytutu Polonika prowadzone są w ramach trzech programów strategicznych: OCHRONA, BADANIA i POPULARYZACJA polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą

msz/ abe/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL