Średniowiecze

08.06.2017

Grzechotkę sprzed 950 lat można zobaczyć w Muzeum Archeologicznym w Krakowie

Znaleziona w Sandomierzu grzechotka podarowana do zbiorów muzeum przez ks. A. Wyrzykowskiego w 1929 r. Źródło: Muzeum Archeologiczne w Krakowie Znaleziona w Sandomierzu grzechotka podarowana do zbiorów muzeum przez ks. A. Wyrzykowskiego w 1929 r. Źródło: Muzeum Archeologiczne w Krakowie

Grzechotkę sprzed 950 lat można oglądać w Muzeum Archeologicznym w Krakowie. Została ulepiona z białej gliny, ozdobiona guzami i pokryta zielonkawym szkliwem. Umieszczony w jej wnętrzu kamyk wydając dźwięki, miał pobudzać wyobraźnię dziecka, a może też odstraszać złe duchy.

Ponieważ w czerwcu odbywa się wiele wydarzeń dedykowanych dzieciom, dziecięca grzechotka jest prezentowana jako "Zabytek miesiąca".

"Mamy w muzealnej kolekcji różnego typu grzechotki, ale takie znaleziska nie są powszechne" - mówił PAP Jarosław Wróbel, kierownik działu edukacji Muzeum Archeologicznego.

Grzechotka została znaleziona w Sandomierzu i podarowana do zbiorów krakowskiego muzeum w 1929 r. przez ks. Andrzeja Wyrzykowskiego. Należy ona do typu nazywanego brodawkowym lub guzkowatym. Ma średnicę 3,5 – 4,1 cm. Nie wszystkie z 23 guzów, które ją zdobiły, zachowały się, także zielonkawe szkliwo jest nieco zniszczone.

"Wielu archeologów uważa, że podobne przedmioty przywożono z Rusi, jednak nie sposób zgodzić się z tym poglądem, ponieważ zdecydowana większość z ok. 50 znanych grzechotek guzowatych została znaleziona w granicach wczesnośredniowiecznej Polski, a zaledwie kilka w ich bliskim sąsiedztwie. Jest zatem prawie pewne, że i sandomierska wykonana została przez garncarza pracującego w którymś z polskich ośrodków wczesnomiejskich, może właśnie w Sandomierzu w 2. połowie XI w." – podkreślił Radosław Liwoch, autor wystawy.

Jak dodał, dzieci bawiły się grzechotkami od niepamiętnych czasów. Ubogim starczała wysuszona makówka, zamożne otrzymywały kosztowne wyroby rzemieślnicze, takie jak grzechotka z Sandomierza, której wykonanie wymagało umiejętności i pracy.

Obok oryginalnej grzechotki z XI wieku w muzeum można zobaczyć także jej współczesne, ceramiczne kopie. (PAP)

wos/ agz/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL