Kraków, 21.11.2026 r. Osadzanie Chochoła w krakowskiej Rydlówce. Coroczna uroczystość upamiętnia rocznicę ślubu Jadwigi Mikołajczykówny i Lucjana Rydla, które stało się inspiracją dla Stanisława Wyspiańskiego do stworzenia "Wesela". Fot. PAP/Łukasz Gągulski
Osadzanie chochoła, czyli obrzęd okrywania krzaka róży słomą na zimę, odbyło się w sobotę w muzeum Rydlówka w krakowskich Bronowicach. Tradycja ta upamiętnia ślub Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną, który stał się inspiracją „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego.
Tegoroczna uroczystość rozpoczęła się weselnym korowodem z udziałem Pana i Panny młodych, artystów z Teatru Złoty Róg, lokalnych muzyków, artystów, mieszkańców i zaproszonych gości. Barwny orszak przeszedł ulicami dawnych Bronowic Małych. W trakcie przemarszu śpiewano lokalne piosenki i przyśpiewki, a pracownicy muzeum przybliżyli uczestnikom historię tej wsi, a także ślubu i wesela Lucjana i Jadwigi.
Przed budynkiem Rydlówki nastąpił obrzęd osadzania chochoła w wykonaniu przedstawicieli Towarzystwa Przyjaciół Bronowic, potem dzieci ze szkół podstawowych z Bronowic i Skawiny w strojach krakowskich tańczyły wokół krzaka róży opatulonego słomą. Uczniowie zaprezentowali także program artystyczny przygotowany specjalnie na tę uroczystość.

Po południu wszyscy chętni będą mogli zwiedzać muzeum Rydlówka w ramach oprowadzań performatywnych, podczas których przy weselnej muzyce goście spotkają postaci z dramatu Wyspiańskiego. Dzięki Stowarzyszeniu Gorset Krakowski będzie można nawet przymierzyć bogato haftowane stroje.
Jak zapowiedział Krzysztof Haczewski z Muzeum Krakowa, oprowadzania będzie zamykać etiuda „Wyspiański”, oparta na fragmentach „Wyzwolenia”, „Nocy listopadowej” i „Wesela”. Spektakl przygotowali członkowie Stowarzyszenia Senioralnego Carpe Diem w reżyserii Sławomira Rokity.
Ceremonia ma już ponad półwieczną tradycję, sięgającą otwarcia muzeum Rydlówka w 1969 roku. Mieści się ono w posiadłości w Bronowicach, w której 20 listopada 1900 r. odbyło się wesele poety Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną.

Ślub 30-letniego Lucjana i 17-letniej Jadwigi odbył się w kościele Mariackim. Na Rynku Głównym w Krakowie zgromadziło się tego dnia kilka tysięcy ciekawskich, którzy chcieli zobaczyć ożenek „pana” i „chłopki”. Świadkiem młodej pary był Stanisław Wyspiański.
Wydarzenie to stało się dla Wyspiańskiego inspiracją do napisania narodowego dramatu „Wesele” – ukazującego polskie społeczeństwo pod zaborami i dążenia do niepodległości. Teatralna premiera dramatu odbyła się 16 marca 1901 r. w krakowskim Teatrze Miejskim (dziś Teatr im. Juliusza Słowackiego) i przyniosła Wyspiańskiemu uznanie.

Tradycję osadzania chochoła zapoczątkował w 1969 roku prof. Stanisław Waltoś, twórca pierwszej wystawy w Rydlówce. Wtedy w zabytkowym dworku rozpoczęło działalność muzeum.
Muzeum w dworku Rydlówka w Bronowicach do 2014 r. prowadzone było przez krakowski oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. W 2015 r. rodzina Rydlów zawarła porozumienie z miastem, na podstawie którego muzeum zostało wyremontowane i stało się oddziałem Muzeum Krakowa. (PAP)