Muzeum "BIBUŁA" – TAJNA DRUKARNIA Józefa i Marii Piłsudskich - łódzki oddział Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. Fot. PAP/Marian Zubrzycki
Cykl wydarzeń w Łodzi przypomni w weekend historię aresztowania Józefa i Marii Piłsudskich, do którego doszło w tym mieście 22 lutego 1900 r. Z okazji 126. rocznicy „katastrofy łódzkiej” zaplanowano m.in. zwiedzanie dawnego mieszkania Piłsudskich i carskiego więzienia, warsztaty oraz grę miejską.
Łódzkie Muzeum Tradycji Niepodległościowych oraz działający w Łodzi Oddział Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku "Bibuła - Tajna Drukarnia Józefa i Marii Piłsudskich" w ten weekend przypomną o przypadającej w niedzielę 126. rocznicy tzw. katastrofy łódzkiej. Tak jeden z konspiratorów nazwał aresztowanie małżeństwa Piłsudskich, którzy w wynajętym przy ul. Wschodniej 19 w Łodzi mieszkaniu urządzili tajną drukarnię "Robotnika" - gazety Polskiej Partii Socjalistycznej.
- Działalność Józefa Piłsudskiego na przełomie XIX i XX wieku to fundament naszej niepodległości, a Łódź była sercem tej konspiracji. Musimy pamiętać, że zanim Piłsudski stał się mężem stanu, był tu, w Łodzi, nieuchwytnym konspiratorem, który ryzykował wszystko. Pamięć o łódzkim epizodzie jego życia to nasz obowiązek, bo to właśnie tutaj wykuwał się charakter człowieka, który później przywrócił Polskę na mapę świata - podkreślił dyrektor Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi Jacek Wawrzynkiewicz.
Cykl przedsięwzięć wokół wydarzenia sprzed 126 lat obejmuje spacer ze zwiedzaniem dwóch muzeów, warsztaty dla dzieci, rodzinną grę miejską, specjalne oprowadzania wzbogacone o premierowy pokaz rozmowy z Yolande Makowską – prawnuczką Aleksandra Sulkiewicza, bliskiego przyjaciela Piłsudskich i ich towarzysza z szeregów Polskiej Partii Socjalistycznej oraz odsłuch słuchowiska „Katastrofa Łódzka” w oryginalnej scenerii odtworzonego mieszkania Józefa i Marii Piłsudskich.
Oba muzea mieszczą się w symbolicznych miejscach i są ściśle związane z aresztowaniem przez carskich żołnierzy Piłsudskiego i jego żony. „Bibuła” mieści się bowiem w zrekonstruowanym pięciopokojowym mieszkaniu Piłsudskiego w kamienicy przy ul. Wschodniej, gdzie Józef i Maria zamieszkali jesienią 1899 r., organizując tajną drukarnię PPS. Z kolei w siedzibie Muzeum Tradycji Niepodległościowych przy ul. Gdańskiej 13 znajdował się areszt, w którym zostali osadzeni.
Zwiedzanie obu placówek rozpocznie się w sobotę o godz. 12. Następnie w „Bibule” zaplanowano premierową projekcję filmu – wywiadu z Yolande Makowską oraz wysłuchanie fabularyzowanej opowieści „Katastrofa Łódzka”.
W niedzielę Muzeum Tradycji Niepodległościowych zaprasza całe rodziny na warsztaty przybliżające ciekawostki z dzieciństwa marszałka, jego rodzinnego domu oraz przyczyny, z powodu których Piłsudski w 1899 r. przybył do Łodzi. Z kolei uczestnicy gry miejskiej „Na tropie konspiratorów” przemierzą trasę spod dawnego carskiego więzienia do kamienicy przy ul. Wschodniej i przekonają się, czy śledztwo było skomplikowane oraz dowiedzą się na czym polegała działalność wywrotowa.
Marszałek do Łodzi przybył jesienią 1899 r. Razem z żoną Marią zamieszkał w mieszkaniu na pierwszym piętrze w kamienicy przy ulicy Wschodniej 19. Tam zorganizowali tajną drukarnię PPS i wydawali jej pismo "Robotnik". Konspiratorzy funkcjonowali pod przybranym nazwiskiem – jako państwo Dąbrowscy. Redagowali, składali i drukowali nielegalne pismo, a także inne broszury i ulotki wydawane przez PPS.
Mimo zachowania najwyższej ostrożności, tajna drukarnia w Łodzi funkcjonowała zaledwie kilka miesięcy. W nocy z 21 na 22 lutego 1900 r. Piłsudscy zostali aresztowani. Wydarzenie to przeszło do historii jako „katastrofa łódzka” i odegrało istotną rolę w kształtowaniu legendy Piłsudskiego. Finałem tego fragmentu życia późniejszego marszałka stała się słynna ucieczka z petersburskiego szpitala psychiatrycznego. (PAP)
