Stary dwór w Górkach Wielkich. Fot. PAP/Jarek Praszkiewicz.
Eksponaty związane z pisarką Zofią Kossak tymczasowo można już zobaczyć w rodzinnym dworze w Górkach Wielkich, dokąd trafiły na czas remontu siedziby poświęconego jej muzeum – dowiedziała się PAP od rzecznik starostwa w Cieszynie Doroty Kochman.
Rzecznik przypomniała, że remont tzw. domku ogrodnika, w którym w ostatnich latach życia mieszkała Zofia Kossak, rozpoczął się w grudniu ubiegłego roku. Potrwać ma około ośmiu miesięcy. Na ten czas ekspozycja trafiła do znajdującego się obok dawnego dworu Kossaków i teraz została udostępniona zwiedzającym.
Zobaczyć tam można między innymi osobiste pamiątki po pisarce, w tym maszynę do pisania, rękopisy, fotografie, pierwsze wydania książek, a także przyznany jej Order Orła Białego oraz medal „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”, który otrzymała od instytutu Yad Vashem.
Domek ogrodnika przechodzi gruntowny remont. Zostanie docieplony, wymienione będą okna i drzwi, elewacja i dach, a także posadzki. Koszt prac to 745 tys. zł.
Zdaniem starosty cieszyńskiej Janiny Żagan, remont siedziby muzeum to kolejny krok w tworzeniu kompleksu Centrum Edukacyjno-Kulturalnego „U Kossaków”. Oprócz domku ogrodnika obejmuje ono pozostałości dworu rodzinnego, a także zabytkowy, 300-letni spichlerz.
Centrum „U Kossaków” w Górkach Wielkich zainaugurowało działalność w połowie października ubiegłego roku. Instytucja skupia w sobie życie artystyczne i edukację, a jednocześnie popularyzuje spuściznę po pisarce.
Zofia Kossak była córką Tadeusza Kossaka, bliźniaka malarza Wojciecha, wnuczką Juliusza oraz kuzynką Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Po śmierci męża Stefana Szczuckiego w 1923 roku zamieszkała w dworze w Górkach Wielkich. Dwa lata później ponownie wyszła za mąż, za Zygmunta Szatkowskiego.
Podczas wojny pisarka założyła konspiracyjne organizacje Front Odrodzenia Polski oraz Radę Pomocy Żydom „Żegota”. Była więźniarką niemieckiego obozu Auschwitz. Została skazana na śmierć, ale dzięki staraniom władz podziemia udało się ją uwolnić. Uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim. W 1945 roku wyjechała do Londynu. Po powrocie z emigracji zamieszkała w Górkach Wielkich w domu ogrodnika położonym obok dworu, który spłonął. Obecnie mieści się w nim muzeum pisarki. Zmarła w 1968 roku; pochowano ją na góreckim cmentarzu. (PAP)
szf/ aszw/