Afisz Europejskich Dni Dziedzictwa 2026. Fot. Narodowy Instytut Dziedzictwa
Hasło „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu” będzie przyświecało 34. Europejskim Dniom Dziedzictwa (EDD), które odbywać się będą w całej Polsce w dniach 18-20 oraz 26 i 27 września. Inaugurację zaplanowano na przyszyły piątek w Bielsku-Białej.
Organizatorzy z Narodowego Instytutu Dziedzictwa podali, że EDD to największy ogólnoeuropejski projekt społeczno-kulturalny, którego celem jest popularyzacja dziedzictwa kulturowego, promocja historii i tożsamości lokalnych społeczności, podkreślenie wspólnych korzeni kultury europejskiej oraz propagowanie dialogu międzykulturowego.
„Uczestnicy mogą bezpłatnie zwiedzać zabytki, które na co dzień bywają niedostępne, oraz brać udział w licznych wydarzeniach – wystawach, koncertach, warsztatach czy prelekcjach” - podała w komunikacie Patrycja Adamczyk z Instytutu.
Inauguracja tegorocznej edycji odbędzie się 18 września na zamku książąt Sułkowskich w Bielsku-Białej, który jest siedzibą miejscowego Muzeum Historycznego. Po oficjalnym otwarciu zaplanowano panel dyskusyjny „Drugie życie zabytków”, w którym wezmą udział między innymi p.o. dyrektora NID Michał Krasucki, a także historycy i konserwatorzy.
Późnym wieczorem w oddziale bielskiego muzeum w Starej Fabryce odbędzie się koncert „Sinfonia industrialna” w wykonaniu orkiestry kameralnej Filharmonii Śląskiej, pod batutą Adama Wesołowskiego.
Hasło tegorocznych Dni brzmi: „Przyszłość przeszłości. Dziedzictwo w zagrożeniu”. Zdaniem Adamczyk, zachęca ono do pochylenia się nad wyzwaniami współczesności. „W obliczu dynamicznych przemian środowiskowych, społecznych i technologicznych pytanie o »przyszłość przeszłości« staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnej polityki ochrony dziedzictwa” - wskazała. Dodała, że do najważniejszych czynników wpływających na kondycję dziedzictwa należą obecnie zmiany klimatyczne, konflikty zbrojne, presja urbanizacyjna, cyfryzacja i globalizacja oraz zanikanie tradycji i zawodów.
Tegoroczny temat jest zaproszeniem do dyskusji o odpowiedzialności za ochronę – zarówno zabytków, jak i żywych tradycji, zwyczajów oraz praktyk przekazywanych z pokolenia na pokolenie. To także zachęta do namysłu nad reinterpretacją dziedzictwa i jego dostosowywaniem do nowych kontekstów kulturowych, społecznych i technologicznych.
Wszystkie wydarzenia w ramach Dni można znaleźć za pośrednictwem wyszukiwarki pod adresem https://edd.nid.pl/wydarzenia/.
EDD organizowane są cyklicznie od ponad 30 lat dzięki wspólnej inicjatywie Rady Europy i Unii Europejskiej, w której obecnie uczestniczy 48 krajów. Polska włączyła się w te obchody w 1993 roku.
Europejskim Dniom Dziedzictwa 2026 patronuje honorowo Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Bielski zamek został wzniesiony przypuszczalnie przez księcia cieszyńskiego Przemysława I Noszaka, żyjącego na przełomie XIV i XV wieku. W XV i XVI wieku nastąpiła jego rozbudowa. Na przestrzeni wieków należał do wielu rodzin. W 1752 roku zamek nabył Aleksander Sułkowski, który dwa lata później otrzymał tytuł książęcy w Bielsku. Zamek pozostał własnością tego rodu do 1945 roku. Ostatnim właścicielem był Aleksander Ludwik Sułkowski, który zmarł w 1956 roku. (PAP)
szf/ aszw/
