Muzeum - Do Rodziny Pileckich. Fot. PAP/Radek Pietruszka
Muzeum – Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej w środę organizuje uroczystości z okazji 10-lecia swojego istnienia. Wydarzenie zostało objęte patronatem honorowym przez parę prezydencką.
Rocznicowe uroczystości rozpoczną się w środę (7 października) o godz. 12.00 w muzealnym ogrodzie. W programie przewidziano m.in. podsumowanie dziesięcioletniej działalności placówki, wystąpienia okolicznościowe, wręczenie wyróżnień oraz część artystyczną.
Misją Muzeum – Domu Rodziny Pileckich jest dokumentowanie, upamiętnianie i upowszechnianie w Polsce i na świecie wiedzy o życiu rotmistrza Witolda Pileckiego i jego żony Marii, postaci wpisanych w historię miasta Ostrów Mazowiecka.
W ciągu dziesięciu lat swojej działalności dzięki różnym przedsięwzięciom, projektom i inicjatywom pracownikom Muzeum udało się wzmocnić w lokalnej i ogólnopolskiej przestrzeni pamięć o bohaterskich dokonaniach Witolda Pileckiego.
Muzeum zostało powołane uchwałą Rady Miasta Ostrów Mazowiecka w kwietniu 2016 roku. Tą samą uchwałą Rada Miasta nadała statut tej placówce, a w następnym miesiącu samorząd miasta Ostrów Mazowiecka zakupił nieruchomość, w której obecnie znajduje się jej siedziba.
Jest to położony dokładnie w połowie drogi między Warszawą a Białymstokiem rodzinny dom żony rtm. Witolda Pileckiego, Marii Pileckiej (z Ostrowskich), który władze miasta Ostrów Mazowiecka nieodpłatnie przekazały na potrzeby Muzeum – Domu Rodziny Pileckich.
Placówka jest prowadzona wspólnie przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz samorząd miasta Ostrów Mazowiecka.
Podstawowym celem działalności Muzeum – Dom Rodziny Pileckich jest przedstawienie postaci rotmistrza Witolda Pileckiego, zachowanie i opieka nad materialnym i niematerialnym dziedzictwem związanym z jego życiem i działalnością, w tym upowszechnianie reprezentowanych przez niego wartości i tradycji idei niepodległościowej Rzeczypospolitej. Kolejnym celem działania Muzeum jest dokumentowanie i upowszechnianie dziejów Ziemi Ostrowskiej i Północno-Wschodniego Mazowsza, w tym opieka nad zabytkami nieruchomymi Ostrowi Mazowieckiej. Muzeum realizuje swoją misję poprzez wystawę stałą, gromadzenie zbiorów i ich opracowanie, organizacje wystaw i wydarzeń kulturalnych, działalność edukacyjną, popularyzatorską i wydawniczą.
Od 2025 r. Muzeum – Dom Rodziny Pileckich jest członkiem Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM oraz Stowarzyszenia Muzealników Polskich.
Placówka stworzyła wystawę stałą o Witoldzie i Marii Pileckich, dzięki której można zapoznać się ze szczegółami życiorysu bohaterskiego rotmistrza i jego małżonki, a także z wyznawanymi przez nich wartościami.
Ekspozycja „O Marii i Witoldzie Pileckich” zaaranżowana została na trzech poziomach historycznego domu, wybudowanego w 1901 roku przez Konstantego Ostrowskiego – ojca Marii Pileckiej. Na parterze i poddaszu autorzy przedstawili historię Marii, także w okresie po śmierci jej męża. Pokazali również jej najbliższą rodzinę i miasto.
Postać rotmistrza na różnych etapach jego życia została zaprezentowana w ośmiu salach podziemnej części. Zaprojektowana ekspozycja muzealna oddziałuje obrazem, światłem i dźwiękiem, łącząc tradycyjne środki wystawiennicze z nowoczesnymi rozwiązaniami multimedialnymi. Na szczególną uwagę zasługuje część opowieści o tragicznej śmierci Pileckiego. Została przedstawiona w filmowej, fabularnej formie. Obejmuje historię śledztwa, rozprawy i samego wykonania wyroku śmierci.
Działalność placówki jest skierowana do osób o tróżnych zainteresowaniach i reprezentujących różne pokolenia.
Na początku października Muzeum zorganizowało warsztaty dla seniorów, a niedługo wcześniej rozpoczęło rekrutację do młodzieżowej rady muzeum kolejnej kadencji.
Muzeum – Dom Rodziny Pileckich prowadzi też działania edukacyjne, czego przykładem jest rozpoczynająca się właśnie III Edycja Turnieju Wiedzy o Powstaniu Styczniowym „Zgniotą nas tyrany – powstaniem na nowo!”. Wydarzenie to jest skierowane do uczniów klas VII–VIII szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych. Celem turnieju jest pogłębianie wiedzy na temat Powstania Styczniowego, jego przyczyn, przebiegu i znaczenia w historii Polski, a także przybliżenie uczestnikom wydarzeń związanych z powstaniem na terenie Ziemi Ostrowskiej.
Do 30 października 2026 r. można nadsyłać zgłoszenia, 16 listopada 2026 r. w Muzeum – Domu Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej odbędzie się I etap konkursu, a 1 grudnia 2026 r. – finał.
Kolejną formą aktywności Muzeum – Domu Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej są działania kulturalne. Placówka prowadzi warsztaty teatralne dla młodzieży. Trzygodzinne spotkania pod okiem specjalistów zaplanowano na 13 października, 27 października, 3 listopada, 17 listopada, 8 grudnia, 15 grudnia oraz 5 stycznia 2027 r.
Patronat honorowy nad uroczystościami z okazji 10-lecia Muzeum – Domu Rodziny Pileckich objęli Karol i Marta Nawroccy. Patronat medialny objął serwis dzieje.pl. (PAP)
kr/
