Kolejka przed Muzeum Narodowym w Krakowie. Fot. PAP/Łukasz Gągulski
O krakowskiej Grupie Pięciu, sztuce gotyku w Karpatach, działalności Cepelii i motywie kuszenia w historii sztuki opowiadać będzie na wystawach w 2026 roku Muzeum Narodowe w Krakowie. Instytucja zapowiedziała też pokaz talerzy Picassa.
- To rok czterech wystaw, z których każda przynosi nową interpretację albo przypomina o istnieniu środowiska artystycznego czy zjawiska, którego do tej pory nie znaliśmy – powiedział podczas konferencji prasowej poświęconej planom dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie prof. Andrzej Szczerski.
Zaplanowana na luty wystawa na temat krakowskiej Grupy Pięciu ma być pierwszą w historii muzealnictwa ekspozycją poświęconą temu młodopolskiemu ugrupowaniu od czasu inicjatyw jego członków na początku XX wieku. Zapomniana dziś grupa, którą tworzyli Leopold Gottlieb, Witold Wojtkiewicz, Wlastimil Hofman, Mieczysław Jakimowicz i Jan Rembowski, działała niespełna dwa i pół roku - od października 1905 do lutego 1908 roku.
- To są artyści, którzy pokazali na nowo, jak Młoda Polska może być interpretowana. Czerpali z Wyspiańskiego, Malczewskiego, ale pokazali już coś zupełnie nowego - introspekcje, oniryzm, groteskę, ekspresjonizm. Znakomita wystawa, która, myślę, zmieni nasz obraz Młodej Polski, tego, jak postrzegamy tę epokę – zapowiedział prof. Szczerski.
Drugą dużą wystawą czasową, według zapowiedzi muzeum, będzie „Gotyk w Karpatach” – przygotowywana od pięciu lat ekspozycja, której autorzy stawiają tezę, że Karpaty mogą być postrzegane również jako samodzielny region artystyczny. Na wystawie znajdzie się około stu obrazów i rzeźb z muzeów i kościołów 11 krajów, w tym Słowacji, Czech, Węgier, Rumunii i Austrii.
Muzeum pracuje także nad krytycznym i całościowym pokazem działalności Cepelii, obejmującym okres od jej powstania w 1949 roku do transformacji ustrojowej. Na wystawie znajdą się przedmioty inspirowane ludowością, ale też modernizmem i kulturą staropolską, w tym nigdy wcześniej niepokazywane. Ekspozycja jest kontynuacją badań muzeum nad nowoczesnością, które zapoczątkował cykl „4 x Nowoczesność”.
Dyrektor MNK zauważył, że będzie to wystawa o „bardzo znanym fenomenie, który jest raczej otoczony stereotypami niż realną wiedzą”. - Pokażemy, jak ważne było to środowisko i jak ważne wzorce nowoczesności wypracowano w kręgu Cepelii – zaznaczył.
W listopadzie muzeum planuje otworzyć ekspozycję pt. „Kuszenie i ostrzeżenie” opowiadającą o jednym z najstarszych motywów w historii sztuki, czyli kuszeniu i ostrzeżeniu przed błędem. Osią narracji i najważniejszym punktem odniesienia będzie „Boska komedia” Dantego.
Zastępca dyrektora MNK Tomasz Ostrowski zwrócił uwagę, że muzeum w tym roku poświęci szczególną uwagę Józefowi Czapskiemu. Malarz, członek grupy kapistów został patronem 2026 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie. Instytucja przygotuje jubileuszową wystawę poświęconą twórczości artysty.
Wśród prac eksponowanych w muzeum w tym roku będą także talerze Pabla Picassa. Przybywając na Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu, artysta przywiózł ze sobą kilkanaście ceramicznych talerzy, które następnie podarował do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Jesienią w Krakowie – w towarzystwie polskiej ceramiki - zaprezentowanych zostanie sześć z nich.
